Çocuğun Hangi Yaşta Hangi Hareketleri Yapabilir?

Çocuğunun gelişimi normal mi, arkadaşının çocuğu yürümeye başladı seninki geç mi kaldı, hangi yaşta hangi motor becerileri gelişmiş olmalı...

Çocuk gelişimi, yaşlara göre genel standartlara sahip olsa da her bıdık için aynı olmak zorunda değil. Birazdan okuyacaklarında çocuğunun yaşına göre büyük sapmalar varsa küçük kurbağanı doktora götür ama ufak tefek değişiklikler varsa lütfen panik yapma. Hadi iyi okumalar.

Bu arada yaş dönümlerine göre çocuklarda bilişsel gelişim özellikleri de önemli konu, tıkla oku.

12 aylık

  • Yerde uzun süre oturabilir.
  • Elleri ve dizlerinin üzerinde emekler, kalçasının üzerinde kendini sürükleyerek ilerler.
  • Koltuğa (bir desteğe) tutunarak kendini yukarı çekip ayağa kalkar ve yeniden yere oturabilir.
  • Tek ayağını kaldırıp yana doğru adım atarak mobilyanın çevresinde yürür.
  • Tek eli veya her iki eli tutulduğunda öne doğru ve yanlamasına yürüyebilir.
  • Birkaç dakika tek başına ayakta durabilir.
  • Tek başına, desteksiz yürüyebilir.

1 yaşın sonunda yapabileceği hareketler neler?

  • Emekleyerek merdivenlerden yukarıya çıkabilir (13.-14. ayla beraber).
  • El çırpıp el sallayabilir (Genelde 13. ayla birlikte).
  • Kendi kendine bardakla içecek içebilir (16. ay civarında).
  • Başparmak ve işaret parmaklarının uçlarını kullanarak minik bir nesneyi kaldırabilir (Genelde 15. ayda).
  • Çorabını ayağından çıkarabilir.
  • Saplı nesneleri itebilir.
  • Gelişigüzel bir şekilde anne veya baba diyebilir (Genelde 14. ayda).
  • İsteklerini ağlama dışında başka yöntemlerle gösterebilir (Genelde 14. ay civarında).
  • Karşılıklı top yuvarlamaya başlayabilir (Çoğunlukla 16. ayda).

Ne zaman ne oynasın: Ay Ay 0-1 Yaş Oyuncakları

18 aylık

  • Ayakları hafifçe ayrık olarak güvenli biçimde yürür, güvenle adım atmaya başlayabilir.
  • Başını tam ortada dimdik tutup gözlerini yere, yaklaşık 1-2 km öteye dikerek koşabilir.
  • Büyük oyuncakları, kutuları yerde itip çekebilir.
  • Yürürken büyük bir oyuncak bebek veya oyuncak ayı taşımaktan hoşlanır.
  • Geri adım atıp küçük bir sandalyeye çökebilir ya da yanlamasına hafifçe sürünerek oturur.
  • Yetişkin sandalyelerine çıkar, öne dönüp oturur.
  • Elinden tutulduğunda merdivenleri yavaşça inip çıkabilir.
  • Geri geri sürünerek merdivenlerden aşağıya iner ya da öne dönüp kalçasının üstünde hafifçe yere vurarak birkaç basamak iner.
  • Düz bir zeminde dizleri üstünde desteğe gerek duymadan dimdik oturabilir.
  • Oyuncağını yerden alacağı zaman dizlerini ve kalçasını bükerek çömelir, genellikle elleriyle destekleyerek kendi başına yeniden ayağa kalkar.

18. ayın sonunda yapabilecekleri neler?

  • İstenen nesneyi gösterir.
  • Büyük olasılıkla koşar, çok sık olmamak koşuluyla çatal-kaşık kullanabilir, sorulduğunda bedenin parçasını gösterebilir.
  • Topa vurma ve iki aşamalı komutları el hareketi yapmadan, yani beden diliyle pekiştirmeden takip edebilmesi de ihtimal dahilinde.

18 aylık bebek gelişimi tüm detayları ile burada.

2 yaş

  • Ayağının tümünü kullanarak sağlam adımlarla koşar, engellerden sakınmayı öğrenmiştir.
  • Dinlenmek ya da yerdeki bir nesneyle oynamak için dengesini yitirmeden çömelebilir, ellerini kullanmadan ayağa kalkabilir.
  • Büyük, tekerlekli oyuncakları kolaylıkla itip çekebilir.
  • Küçük tekerlekli oyuncakları belirgin bir yön bilinciyle ne yöne gideceğini ustaca değerlendirerek ipinden tutup çeker.
  • Pencereden bakmak veya kapıyı açmak için mobilyanın üstüne çıkar ve aşağıya inebilir.
  • Kendi boyutlarını çevresindeki nesnelerin boyut ve konumlarıyla (dolap, fıçı gibi) daha iyi kavrayıp değerlendirebilir.
  • Parmaklığa veya duvara tutunarak merdivenleri çıkabilir. Adım atarken ayak değiştirerek değil; dengeyi sağlamak için her iki basamakta iki ayağını bir araya getirerek inip çıkabilir.
  • Düşmeden küçük bir topu omzundan ileriye doğru atabilir.
  • Üç tekerlekli bisiklete oturur ama pedalları kullanamaz. Bisikleti ayaklarıyla iterek ileri yürütür.
  • Küçük şekerlerin ambalajlarını başarılı bir şekilde açabilir.
  • Kalemi genellikle daha sık kullandığı eliyle, başparmağı ile ilk iki parmağını kullanarak ucuna yakın bir yerden tutar. Hangi elini kullandığı genellikle belirgindir.
  • Kitapların sayfalarını teker teker çevirir.

Pedal çevirme zamanı: Bebek ve Çocuk Bisikleti Nasıl Seçilir?

2 yaşın dolmasıyla neler yapabilir?

  • Elbisesine ait bir parçayı çıkarabilir.
  • Bir ihtimal sıçrayabilir, elbisesinin bir parçasını giyebilir.

Çocuk gelişiminde oyunun yeri büyük: Yaratıcı, Eğitici, Eğlenceli 2 Yaş Oyunları

3 yaş

  • Merdivenden yukarı ayak değiştirerek çıkar, aşağı inerken dengeyi sağlayabilmek için her basamakta iki ayağını birleştirir.
  • Çocuk bahçesindeki, parklardaki aletlere tırmanabilir.
  • Koşarken ve büyük oyuncakları itip çekerken önüne çıkan engelleri aşabilir, köşeleri dönebilir.
  • Pedalları kullanarak üç tekerlekli bisiklete binebilir.
  • Parmak ucunda durabilir ve yürüyebilir.
  • Kendisine gösterildiği zaman tek ayağının üzerinde kısa bir süre durabilir.
  • Ayak bileklerini üst üste çapraz koyarak oturabilir.
  • Her iki elini ustaca kullanabilir.
  • İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir.
  • Kalemi ve makası ustaca kullanabilir.

3 yaşın bitmesiyle neler yapabilir?

  • Ellerini yıkayıp kurular.
  • Yardımsız giyinebilir.
  • Uzun mesafe atlar.

Oturmaya mı geldi bu çocuk bu dünyaya: Çocukların Gönlünü Fethedecek 3 Yaş Etkinlikleri

4 yaş

  • Ayak değiştirerek kendi başına merdivenlerden iner ve çıkar.
  • Beden hakimiyeti epey gelişmiştir, istediği gibi döner, koşar.
  • Parmak ucunda koşabilir hale gelir.
  • Tek ayağının üzerinde 3-5 saniye durabilir. Daha sık kullandığı ayağının üzerinde zıplayabilir.
  • Dizlerini kırmadan öne eğilerek yerdeki nesneleri alabilir.
  • Top oyunlarında giderek ustalaşır.
  • Kalemi yetişkin gibi tutar ve kullanır.

Oyun zamanı: Dörtlük Dörtlük Çocuk Büyütmek için 4 Yaş Oyunları

5-6 yaş

  • İnce bir çizgi üzerinde kolaylıkla yürür.
  • Tırmanma, kaydıraktan kayma, sallanma, kazma gibi hareketlerde ustalaşır.
  • Ayak değiştirerek sıçrayabilir.
  • Hareketlerini müziğini ritmine uydurur.
  • Hem sağ hem sol ayağının üstünde 8-10 saniye durabilir, kollarını kavuşturup daha sık kullandığı ayağının üzerinde çoğunlukla durabilir.
  • Tek ayağıyla -hem sağ hem sol ayak- 2-3 metre öteye sıçrayabilir.
  • Her iki eliyle de sımsıkı tutar, kavrayışı güçlüdür.

Okul öncesi eğlenceli hazırlık: Çocuğunun Okul Başarısını Destekleyecek 6 Yaş Oyunları

Kaynak: Çocuğunuzun İlk 6 Yılı-Haluk Yavuzer