Bebeği Sütten Kesmek: İlk Büyük Ayrılık

Emzirmek, seni ve bebeğini birbirinize yakınlaştıran en önemli şey. Memeden kesmeyi aşamalı olarak yapar, bebeğine bol bol sevgi ve şefkat gösterirsen, yumuşak bir geçiş yapmasına yardımcı olursun. Doğru zamanı seçip bebeği sütten kesmeyi kolaylaştırmanı sağlayacak tavsiyelerimize kulak ver!

Bebeği ne zaman sütten kesmelisin?

Bebeği sütten kesmek için en uygun zamana dair doğru olan şudur, yanlış olan budur gibi bir yanıt yok. Hisar Intercontinental Hospital Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İzlem Göçmen’e göre, bebeğin ilk 6 ay anne sütü ile beslenmesi, 6 aydan sonra da ek gıdaya başlayarak 2 yaşına kadar anne sütü alması gerekiyor. Bu dönemden sonra artık yavaş yavaş emzirmenin sonlandırılması gerek.

Ancak 2 yaşındaki çocuğu sütten kesmek pek kolay olmuyor. Çünkü tam da bu zamanlarda 2 yaş sendromu baş gösteriyor. Miniğinin en zorlu ataklarını geçirerek özgürlüğünü ilan etmeye başladığı bu dönemde, sütten kesme girişiminde bulunman için en doğru zamanı kollaman çok önemli.

“Bebeğinizin İlk Yılı Rehberi” kitabını yazan Mayo Clinic uzmanları ise 1 yaşındaki bebeği sütten kesmek gerektiği görüşünde.

Peki, miniğin 1 yaşına gelinceye kadar onu hangi besinlerden uzak tutmalısın?

Anne sütü bebeğin bağışıklık sistemi için en süper besin ama bir noktadan sonra bu mucizeye elveda demek gerekiyor. Ancak bebeğini ne zaman sütten keseceğin kişisel bir karar.

Anne sütü kadar besleyici önerilerimize göz at: Hilal Mocan'dan Çocuğunun Bağışıklık Sistemini Güçlendirecek Beslenme Önerileri

Memeden kesme çoğu zaman, bebeklerin genellikle katı gıdaya geçtikleri dönem olan 6. ayda kendiliğinden başlıyor. Bazı çocuklar, anne sütünden zamanla yüz çevirmeye başlıyorlar ve çeşitli yiyeceklerle beslenip bardaktan su içebildikleri dönem olan 1 yaş civarına geldiklerinde başka besinlere yöneliyorlar.

Bazı çocuklar da yürümeye başladıktan sonra memeden uzaklaşıyorlar. Çünkü artık meme emme sırasında kıpırdamadan duramayacak kadar hareketleniyorlar. Zamanlamaya kendin karar vermek yerine, çocuğunun yönlendirmelerini dikkate almak da bir seçenek.

Bebeğini sütten kesmeye karar verdiğinde nelere dikkat etmelisin?

  • Kendi durumunu başka ailelerinkiyle kıyaslamaktan kaçın. Hamileyken ya da bebeğin yeni doğduğu zaman memeden kesmek için aklına koyduğun tarihi yeniden gözden geçir.
  • Çocuğunu memeden kesmeye karar verdikten sonra kararlılığını sürdürmen önemli. Önce memeden kesip sonra yeniden emzirmek son derece yanlış bir tutum. Bunu yaparak çocuğunun güven duygusunun zedelenmesine sebep olabilirsin.
  • Bebeğini sütten aniden kesme. Bu süreci 2-2.5 aya yay, emzirme sıklığını yavaş yavaş azalt. Aniden emzirme kesildiğinde süt kanallarında tıkanıklık ya da mastit denilen iltihabi durum oluşabilir.
  • Memeden ayrılan bebeğin psikolojisinin hasar görmemesi için sütten kesmeyi aşamalı olarak gerçekleştirmen önemli. Çünkü memeden kesilen bebek, sevilmediği ve istemediğine dair olumsuz duygulara kapılabilir.

Mastit hakkında yeterince bilgin var mı: Emzirmeyi Kabusa Çeviren Bir Hastalık: Mastit

  • Bebeğinin sağlığı iyi değilse, diş çıkarıyorsa ya da tuvalet eğitimi alıyorsa memeden kesmeyi ertele. Başarılı bir sonuç almak için bu geçiş sürecini her ikinizin de sağlıklı olduğu bir döneme denk getir.

Buna hazır mısın: 11 Soruda Bebeklerde Diş Çıkarma Dönemi Hakkında Merak Ettiğin Her Şey!

  • Yeni bir eve taşınmak ya da ailenize yeni bir üye katılması gibi ev hayatınızda önemli bir değişiklik söz konusuysa memeden kesmeyi ertelemeyi düşünebilirsin.
  • Bazı araştırmalar, bebeği en az 4 ay sadece anne sütüyle beslemenin, aile geçmişinde besin alerjisi olan çocuklar üzerinde koruyucu etkisi olduğunu gösteriyor. Eğer aileden gelen bir besin alerjisi sorunu söz konusuysa, doktorunla memeden kesmeyi ertelemenin olası yararları üzerine konuş.

Nasıl anlaşılır, riskleri nasıl azaltılır: 6 Soruda Bebeklerde Gıda Alerjileri Hakkında Merak Ettiğin Her Şey!

Bebeği sütten kesmenin yolları nelerdir?

1. Alıştırma ile memeden kesme

Bebeği birden memeden kesmek onun için hem fiziksel hem de duygusal olarak çok yaralayıcı olabiliyor. Anne için de memelerin şişmesi, sızıntı, tıkanmış süt kanalları, enfeksiyon gibi sorunlara yol açabiliyor.

Bebeği memeden kesmek iki aşamalı bir süreç. İlk aşamada, bebeğin memeden başka bir yerden süt veya mama almasını sağlamak gerekiyor. Emzirilen bir bebeğin biberona ya da bardağa alışması biraz zaman alabiliyor. Bu nedenle bebeği memeden tamamen kesmeden önce alıştırmaya başlamak gerekiyor.

Bunlar ilgini çekebilir: Hangi Biberonu Almalısın? Annelerin En Çok Tercih Ettiği 9 Biberon Markası ve Modeli

2. Sabır taşı ile emzirmeyi bırakma

Sarı sabır taşı, bebekleri memeden ayırma yöntemleri arasında en popüleri. Adı seni yanıltmasın, sarı sabır taşı olsa da aslında rengi siyaha yakın. Aktarlardan temin edebilirsin. Peki, emzirmeyi bırakmada sabır taşı nasıl kullanılır?

Öncelikle sabır taşını hafif ıslatıp göğsüne sürmen gerek. Bu yöntemi deneyen annelere göre sabır taşının tadını alan bebekler bir daha meme emmek istemiyor.

3. Limon, sirke, salça ve kahve ile sütten kesme

Kulağa biraz garip geliyor ancak bunlar tamamen bebeğini memeden soğutmak için kulanılan sütten kesme yöntemleri. Göğsüne bu gıdalardan bir miktar sürerek bebeğini memeden tiksindirme fikrine vicdanın ne der bilemiyoruz. Ancak bunlar da yılların tecrübesiyle günümüze ulaşan birtakım uygulamalar işte.

4. Meme ucunu bantlamak

Emzirmeyi kesmek için denenen yollardan bir diğeri de meme ucunu koli ya da yara bandıyla bantlamak. Bebeğin bu sayede memeyi göremeyeceği için bir süre sonra emme isteğinden vazgeçebilir. Deneyip sonuç alan anneler olmuş.

5. Anne sütünü kesmek için bitkisel çözümlere başvurmak

Enginar, maydanoz, nane, adaçayı ve papatyanın anne sütününü azaltan etkileri var. Bu tarz bitkisel çözümlere de başvurabilirsin, ancak sonuç almak daha uzun süreceği için erken davranmakta fayda var.

6. Memeden sütü kesmek için ilaç kullanmak

Bu ne bizim ne de uzmanların mecbur kalınmadıkça tavsiye ettiği bir yöntem. Ancak bebeği memeden kesmek için başvurulan yollardan biri olması sebebiyle seni bilgilendirmek istedik.

Herhangi bir sağlık problemin olmadığı sürece anne sütünü kesen ilaçları kullanman doğru değil. Yalnızca bebeğini emzirmeni engelleyecek bir sağlık problemin varsa ve emzirmeye devam etmen miniğine de zarar verecekse doktorunun önerisiyle birtakım girişimlerde bulunman gerekebilir. Sağlıklı bir annenin emzirmeyi bırakması için doğal yöntemler yeterli.

Memeden kesmek için ne yapılmalı: Adım adım öğren!

  • Memeden kesme sürecini başlattığında işi ağırdan al. Her 2-3 günde bir, gün içerisindeki bir beslenme seansını atla. Her gün emzirme seanslarının sayısını yavaş yavaş azaltmak süt üretimini gitgide azaltacağı için süt toplanmasının vereceği rahatsızlığı da önler.
  • Çocuklar günün ilk ve son beslenme saatlerine daha düşkünler. Bu nedenle öncelikle gün ortası seanslarından birini bırakmak daha uygun olur.
  • Gündüz seanslarını bırakıp bebeğini sadece geceleri emzirmeyi sürdürmeyi de düşünebilirsin. Bu sana ve çocuğuna bağlı.
  • Hamilelik ve Doğum Koçu Ayşe Öner’in memeden kesme yöntemleri konusundaki önerisi şu şekilde: Vücudunu ve bebeğini planlı olarak sütten kesmeye alıştırmak için en iyi yol, ilk olarak bebeğinin en az sevdiği emzirme zamanını kaldırmak. O öğünde anne sütü yerine mama ya da uygun katı gıdaları koy. Emzirme dönemi hakkında merak ettiklerini öğren: Emzirme Dönemindeki Anneler İçin Ayşe Öner'den Tavsiyeler
  • Bebeğin 6 aydan küçükse atladığın öğün yerine formül süt, 6 aydan büyükse bir öğün ek gıda koy. Aradığın destekçi: 10 Soruda Devam Sütü Hakkında Merak Ettiklerin
  • Bir beslenme seansını atlarken çocuğunla her zamanki emzirme köşelerinde oturmaktan kaçın. Onun yerine, kitap, oyuncak veya eğlenceli aktivitelerle dikkatini dağıtmaya çalış.
  • Bebeğin memeden kesildiğinde rahatlamak için baş parmağını ya da battaniyeyi emebilir. Bu normal ve sağlıklı bir davranış. Daha fazla alaka istediğinde onunla ilgilenmeyi ihmal etme.
  • Bebeği sütten kesmek kaç gün sürer, diye merak edebilirsin. Çocuğu memeden ayırmak, senin yaklaşımına bağlı olarak günler, haftalar veya aylar sürebilir. Memeden kesme sürecini aceleye getirmek çocuğunun dengesini bozabileceği gibi sende de süt toplanmasına neden olabilir, bu nedenle sabırlı ol.
  • Yavaş yavaş memeyi azaltmak, anneliğin üzerindeki duygusal etkisini de azaltabilir. Adetten kesilme, hamilelik, doğum ve doğum sonrası dönemlerde olduğu gibi memeden kesme dönemi de hormonal değişikliklerin çok yoğun olduğu bir dönem. Hafif depresyon, sinirlilik ve ruh halinde değişiklikler yaşaman normal. Bebeğinle arandaki özel ilişkiyi bırakman, kayıp duygusu yaşamana ve üzüntüye kapılmana sebep olabilir. Aman dikkat!

Kaynakça ve İleri Okuma

Mayo Clinic-Bebeğinizin İlk Yılı Rehberi, Hamilelikten 3 Yaşa Kadar Bebeğimi Büyütüyorum, Ayşe Öner-Hamilelik, Doğum ve Bebek Bakım Kitabı