Doğum Kontrol Hapları: Tüm Özellikleri ve Çeşitleriyle Yazdık!

Belki bir ya da daha fazla çocuğun var, onlarla mutlusun ve bedenen ya da zihnen artık bir çocuk sahibi olmak istemiyorsun. Bu noktada doğum kontrol yöntemlerini araştırmaya başlayabilirsin.

Bu yazıda oldukça etkili doğum kontrol yöntemlerinden biri olan doğum kontrol haplarını eğrisiyle doğrusuyla inceledik. Merak ettiğin her şeyi bu yazıdan öğrenebilirsin.

1- Doğum kontrol hapı nedir, ne işe yarar?

Doğum kontrol hapları yani tıbbi adıyla oral kontraseptif (OKS); ağızdan alınan, istenmeyen gebeliğin önlenmesini sağlayan hormon kombinasyonlarıdır. İçerisinde östrojen ve progesteron hormonlarını bulundurur. Bu karışım, yumurtalarının yumurtalıklarından çıkmasını engeller ve rahim ağzı akıntısını koyulaştırarak spermlerin buraya geçmesini önler. Bu sayede hamilelik de önlenmiş olur.

Doğum kontrol haplarının koruma oranı %99’dur. Geri kalan %1’lik dilim hapın düzensiz kullanılmasından kaynaklanır.

2- Doğum kontrol hapı nasıl kullanılır?

Doğum kontrol haplarının 21 ve 28 günlük tabletlerden oluşan iki farklı çeşidi mevcut. 21 günlük tabletlere adetin ilk 5 günü içerisinde başlanır ve 21 gün boyunca günde 1 tane alınarak kullanmaya devam edilir. Tabletler bittiğinde hapa 7 gün ara verilir ve ardından yeni pakete başlanır.

“21 günlük doğum kontrol hapı bittikten kaç gün sonra adet olunur?” diye sorabilirsin. Tabletlerin bitmesinin ardından verilen 7 günlük arada adet olacaksın. 28 günlük tabletlere ise, yine adetin ilk 5 günü içinde başlanır ve ara verilmeden kullanılır. Zaten bu hapların 28 günlük olmasındaki amaç, ilaca ara verildiğinde çıkan karışıklıkları engellemektir. Genellikle bu hapların son 7 tableti, hormon değil vitamin içerir.

Doğum kontrol hapı ne zaman korumaya başlar?

Hapa adetin ilk 5 günü içinde başlanması ve bu süre boyunca aksatmadan, düzenli olarak kullanmanla birlikte koruyuculuk, ilk günden itibaren başlar. Bu süreçte ek bir korunma yöntemi kullanmana da gerek yoktur.

Bu konuyla alakalı bir diğer sorunun da “Doğum kontrol hapları 7 günlük arada korur mu?" olduğunu biliyoruz. Evet, 7 günlük arada da koruyuculuk devam eder. Ancak 7 gün sonra yeni pakete vaktinde başlamazsan hamilelik riski söz konusu olabilir.

Doğum kontrol hapı ne zaman içilir?

Bu haplardan her gün bir tane almalısın. Ancak ne zaman aldığın, akşam ya da sabah içmen önemli değil.

“Doğum kontrol hapı aç mı tok mu içilir?” diye bir sorun da olabilir. Hapları iki durumda da içebilirsin, ama mide bulantısı olmasından korkuyorsan tok karnına içmeni öneririz.

Doğum kontrol hapı unutulursa ne yapmalı?

Eğer doğum kontrol hapı 1 gün unutulursa aynı gün içinde aklına geldiği herhangi bir anda içebilirsin. Sonraki hapı her zamanki saatinde alabilirsin. Hapı içmediğini ertesi gün ilaç saatinde fark edersen iki hapı aynı anda alabilirsin, herhangi bir sorun olmaz.

Eğer 2 hap atladığını fark edersen 2 gün boyunca 2 hapı aynı anda içmelisin. 3. günde tek hap almaya devam edebilirsin. Ancak 7 gün boyunca ekstra bir korunma yöntemi uygulamalısın.

3 veya 4 hap kullanmayı unuttuysan doktoruna danışmalısın. Hap kullanımını düzene sokman için en doğru yolu sana o söyleyecektir. Bu süreçte istenmeyen gebeliği önlemek için farklı bir korunma yöntemine başvurmalısın.

3- Doğum kontrol hapının faydaları nelerdir?

  • Öncelikle tabii ki istenmeyen gebeliklerin önüne geçer.
  • Adet dönemini düzene sokar.
  • Adet sancılarını ve kanama miktarını azaltır.
  • Çikolata kistlerini ve diğer yumurtalık kistlerini küçültür, yenisinin çıkma ihtimalini azaltır.
  • Polikistik over sendromu sorunlarını azaltır.
  • Cilt sorunlarını hafifletir.
  • Tüylenmeyi hafifletir.
  • Rahim ve yumurtalık kanseri riskini azaltır.

4- Doğum kontrol haplarının zararları nelerdir?

Aslında doğum kontrol haplarının insanların gözünde kötü bir şöhreti var. Çok ciddi sorunlara neden olduğu söylense de zararları kişiden kişiye ve hapa göre değişebilir. Doğum kontrol hapı kullanımının insan bedeninde yarattığı zararlı durumlara örnek olarak;

  • Kan pıhtılaşması,
  • Damar tıkanıklığı,
  • Varis sorunlarını söyleyebiliriz. Ancak bu konuda en doğru bilgiyi almak için doktoruna başvurmalısın.

5- Doğum kontrol haplarının yan etkileri nelerdir?

  • Baş ağrısı,
  • Mide bulantısı,
  • Çarpıntı,
  • Göz sorunları,
  • Bacaklarda şişme,
  • Vajinal kuruluk,
  • Tüylenme,
  • Kilo alma,
  • Göğüslerde hassasiyet, doğum kontrol haplarının en sık görülen yan etkilerinden.

6- Kimler doğum kontrol hapı kullanmamalı?

  • 35 yaş üstü kadınlar,
  • Sigara içenler,
  • Yüksek tansiyon hastaları,
  • Damar tıkanıklığı olanlar,
  • Yakın zamanda düşük yapanlar ya da kürtaj olanlar,
  • Kalp hastaları,
  • Migreni olanlar,
  • Böbrek ve safra kesesi hastalarının doğum kontrol hapı kullanması zararlı olabilir. Bunlara benzer bir sorunun varsa doktorun önermeden bu hapları kullanmamalısın.

7- Doğum kontrol hapı çeşitleri nelerdir?

Bir doğum kontrol hapı kullanmaya karar verirsen, doktorun senin için uygun bir ürünü;

  • Adet düzenine,
  • Kilona,
  • Yaşına,
  • Tıbbi geçmişine göre seçecektir.

Bu aşamadan sonra sana düşen, hapı çok düzenli bir şekilde kullanmak ve konuyla ilgili 6 ay-1 sene aralıklarla doktor kontrolüne gitmek. Eğer bir zaman sonra hamile kalmaya karar verirsen, yine doktor kontrolünde doğum kontrol hapını kesmelisin.

Piyasada içerikleri değişkenlik gösteren pek çok doğum kontrol hapı markaları var. Bu yöntemi tercih ettiğinde “En iyi doğum kontrol hapı markası hangisi?” diye soracağını tahmin ediyoruz. Yukarıda da dediğimiz gibi senin için en iyi hapı doktorun seçecektir. En iyi marka bu diyemeyiz ama en çok tercih edilenlerden biraz bahsedebiliriz.

  • Yasmin doğum kontrol hapı: Doğum kontrolünün dışında sivilce, sebore ve ödem gibi sorunlar için de kullanılan Yasmin, en çok tercih edilen haplardan. 21 günlük tablet şeklinde satılan Yasmin’in Drospirenon ve Etinil estradiol maddelerine alerjileri olan kadınlar tarafından kullanılmaması gerekiyor. Yasmin doğum kontrol hapı fiyatı şu an 37 TL civarında.

  • Yazz doğum kontrol hapı: 24+4 yani 28 tabletlik bir çeşit olan Yazz’ın son 4 hapı etkin maddeler olan hormonları içermiyor. Kullanımına ara verip kafa karışıklığı yaratılmaması adına böyle şekillendirilen Yazz’ın en hafif yan etkilere sahip olduğu söyleniyor. Yazz’ın fiyatı şu an 40 TL civarında.

  • Microgynon doğum kontrol hapı: 21 tabletlik bu hap, piyasadaki en uygun fiyatlı markalardan biri. Ayrıca bazı aile hekimleri tarafından ücretsiz olarak da temin edilebiliyor. İlacın etken maddesi olan Etinil estradiol ve levonorjestrele alerjin varsa, bu hapı kullanmamalısın. Microgynon doğum kontrol hapının fiyatı şu an 3 TL civarında.

  • Diane 35 doğum kontrol hapı: Bu hap, gebeliği önlemenin dışında akne ve kıllanma tedavisi için de kullanılıyor. Şu anki fiyatı 13 TL civarında.

  • Reginon doğum kontrol hapı:Uygun fiyat doğum kontrol haplarından biri aha olan ve aile hekimleri tarafından ücretsiz temin edilebilen markalardan biri de Reginon. Etkin maddeleri Gestoden ve Etinilestradiol. Bu maddelere alerjin varsa ilacı kullanmamanı öneririz. Reginon’un piyasa fiyatı ise 7 TL civarında.

  • Ginera doğum kontrol hapı: Etkin maddesi Gestoden ve Etinilestradiol olan Ginera, çok tercih edilen haplardan biri. Şu anki fiyatı 23 TL civarında.

Doğum kontrol haplarını kullanırken aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa muhakkak doktoruna başvurmalısın:

  • Göğüste meydana gelen ani ağrılar,
  • Öksürürken kan gelmesi,
  • Ani nefes darlığı,
  • Şiddetli baş ağrısı,
  • Baş dönmesi,
  • Kas güçsüzlüğü,
  • Konuşmanın bozulması,
  • Ani görme kaybı,
  • Depresyon,
  • Ciddi karın ağrısı.

8- Emzirirken doğum kontrol hapı kullanılır mı?

Doğum kontrol hapları yüksek östrojen içerir. Yapılan araştırmalar bu miktarlardaki östrojen hormonlarının süt salgılanmasını azalttığı tespit edilmiş. Ayrıca bu miktarın kan pıhtılaşmasını da arttırdığı gözlenmiş. Bu yüzden emzirme döneminde en azından doğumdan sonraki ilk 6 hafta bu haplar kullanılmamalı.

Emzirirken kullanılan doğum kontrol hapı ise yalnızca progesteron içermeli. Bu haplar östrojen içermediği için emzirirken güvenle kullanılabilir. Ancak bu ilaçlar için de doktor onayı alınmalı.

Hadi bunlara da bak: 27 Soruda Emzirme Hakkında En Çok Merak Edilenler

Kaynaklar:

Bebeğinizin İlk Yılında Sizi Neler Bekler?-Heidi Murkoff


YAZAR

İstanbul Üniversitesi Hititoloji Ana Bilim Dalı’ndan mezun oldu. Halen İstanbul Üniversitesi Basın Yayın Teknolojileri Bölümü’nde eğitim görüyor. Son 2 yılı Anneysen.com’da olmak üzere 5 yıldır anne - bebek alanında dijital içerik üretiyor. En çok bebek sağlığı, bebek bakımı ve beslenmesi gibi konularda yazmayı seviyor. Yazarımızın güvenilir kaynaklara başvurarak hazırladığı bu yazının ve Anneysen.com'da yer alan diğer içeriklerin yayına çıkmasında katkıda bulunan uzmanlara teşekkür ederiz.