Bebeklerde Pamukçuk Nedir, Nasıl Geçer?

Bebeğinin son günlerde huzursuz mu? Emmek istemiyor ya da aç olduğu halde ememiyor mu? Ağzının içerisinde onu rahatsız eden beyazlıklar mı var? Bunlar küçük bebeklerde çok rastlanan pamukçuk nedeniyle olabilir. Peki, pamukçuk nedir, nasıl tedavi edilir? Öğrenmek için devam et!

Pamukçuk nedir?

Hem bebeği hem de anneyi huzursuz eden pamukçuk, küçük bebeklerde sık rastlanan bir mantar enfeksiyonu. Bebeğin beslenmesine olumsuz etki yaparken bu enfeksiyonu kapan annenin de ağrılı bir süreç yaşamasına neden olabiliyor. Yani pamukçuk, üzerinde önemle durulması ve uzman yardımı alınması gereken bir sağlık sorunu. Ancak bazı küçük önlemlerle oluşmasını engellemek de mümkün.

Bu arada pamukçuk yetişkinlerde de görülebilir ama yenidoğan olmak üzere bebeklerde daha çok rastlanıyor.

Pamukçuk, yani Moniliazis; dil üzerinde, damakta ve yanaklarda beyaz lezyonlar şeklinde kendini gösteren bir maya mantarı hastalığı. Candida enfeksiyonu nedeni ile oluşuyor.

Bebeklerde pamukçuk anüste de görülebiliyor. Hatta anal pamukçuk, kırmızı bir tabaka oluşturduğu için çoğu zaman pişikle karıştırılıyor. Pamukçuk, pişikten farklı olarak evde yapılan tedavilere genellikle yanıt vermez.

Pişik nedir, anüsteki pamukçuktan ne farkı var, oku: Acı(k)lı Bir Popo Yanığı Hali: Bebeklerde Pişik

Bebeklerde pamukçuk belirtileri neler?

  • Bebeğinin huzursuz olması,

  • Emmek istememesi,

  • Memeyi ağzına almaması,

  • Biberonla süt veriyorsan biberonu almak istememesi,

  • Emme ve yutma güçlüğü,

  • Bebeğinin diline, damağına süt değdiğinde çok ağlaması.

  • Çok nadir olarak da ateş.

Tabii bu belirtiler sadece pamukçuğa özel belirtiler değil. Bu yüzden eğer pamukçuk varsa bebeğinin ağzına dikkatlice bakarsan; dilinin, yanak içlerinin ve damağının pamukçuk damlaları da denen kesik süt, küf gibi bir katmanla kaplanmış olduğunu görebilirsin. Pamukçuğa özgü ağız yarası, bu şekilde diğerlerinden ayrışır.

Anneye pamukçuk nasıl bulaşır?

Emzirme sırasında enfeksiyon, bebeğinin ağzından sana da bulaşır. Sonra da enfeksiyon, memenle bebeğinin ağzı arasında gidip gelir. Pamukçuğun annelerdeki belirtileri de şunlar:

  • Olağandışı kırmızı, hassas ve kaşıntılı meme uçları,
  • Meme ucunun etrafındaki areola bölgesindeki derinin parlak veya pul pul olması,
  • Emzirme sırasında acı,
  • Göğsün içinde bıçak saplantısı gibi ağrı olması.

Bebeğinin ağzında beyazlık yok ama emzirirken göğsünde inanılmaz bir ağrı mı oluyor? Emzirmeyi kabusa çeviren mastit hastalığından haberin var mı?

Bebeklerde pamukçuk neden olur?

  • Antibiyotik kullanımı sonrasında, kötü bakterilerle birlikte iyi bakteriler de vücuttan uzaklaştırılıyor. Bu da vücuttaki bakteri dengesinin bozulmasına neden oluyor. Candida gibi birlikte yaşadığımız; ancak çok fazla artmaması gereken bakterilerin artışı da pamukçuğa neden oluyor.

  • Pamukçuğun tek sebebi antibiyotik kullanımı değil elbette. Candida, hepimizin vücudunda bulunuyor. Ama hamilelik gibi hormonal değişimler mantarın çok fazla üremesi için koşulları uygun hale getiriyor. Anne normal doğum yaptığında Candida, bebeğin sindirim sistemine ve solunum yollarına geçiyor. İşte yenidoğanlarda pamukçuk çoğunlukla bu nedenle oluyor. Yenidoğanda 4 gün ile 1 hafta arasında pamukçuk türünde ağız içi yaraları ortaya çıkıyor.

Daha başka neler var, neler yok: Yenidoğan Sağlığı: 11 Soru 11 Cevap!

  • Ayrıca, iyi dezenfekte edilmemiş emzikler ya da biberonlar da pamukçuğa davetiye çıkarıyor. Bu yüzden pamukçuk, çoğunlukla 1 yaşa kadar olan bebeklerde görülüyor.

  • Nadiren bağışıklık sistemindeki bozukluklar da bebeklerde tekrarlayan pamukçuğa neden oluyor.

Öyleyse bu yazıyı okumalısın: Hilal Mocan'dan Çocuğunun Bağışıklık Sistemini Güçlendirecek Beslenme Önerileri

Pamukçuk ile ilgili en çok merak edilenler neler?

Pamukçuk söz konusu olduğunda biliyoruz ki aklına birçok soru geliyor. Pamukçuk ile ilgili en çok sorulan soruları teker teker cevaplamaya çalışalım.

Pamukçuk emmeyi etkiler mi?

Evet, maalesef emmeyi etkiler. Yani bebeğin emmek istemez. Emme ve yutma güçlüğü yaşayabilir. Ancak pamukçuk emzirmeye engel olmaz. Emzirmeye devam etmelisin. Anne sütü bebeğinin bağışıklık sistemini en çok destekleyen besin olduğuna göre aslında tedavinin bir parçası aynı zamanda.

Pamukçuk da bunlardan biri: Emzirmeye Engel Olan 22 Gıcık Durum

Pamukçuk ağrı yapar mı?

Evet, pamukçuk özellikle beslenme sırasında bebeğinin canını acıtabilir. Bu yüzden beslenmeye isteksizlik görülür. Uzun sürmesi de bebeğin kilo alımını etkiler. Tedavisinin bir an önce başlaması gerekir.

Pamukçuk hastalığı kaç günde geçer?

Tedavi başladıktan yaklaşık 1 hafta-10 gün arasında pamukçuk sona erer. Eğer devam ediyorsa muhakkak uzman yardımı gereklidir.

Pamukçuk anneye geçer mi?

Evet, tüm mantar enfeksiyonları gibi pamukçuk yayılabilir. Anne memesi bebekteki enfeksiyondan etkilenebilir. Bu durumda meme ucuna bebeğinin kullandığı damlayı uygulaman işe yarar.

Bu süreçte daha fazla dikkat etmelisin: Onlara Çok İyi Bak: Doğum Sonrası Meme Bakımı

Bebeklerde pamukçuk nasıl geçer? Bitkisel çözümler var mı?

Pamukçuk hastalığı, bebeğin çok huzursuz olmasına ve emmede problemlere neden olduğundan mutlaka tedavi edilmeli. Ancak pamukçuk temizliği elle yapılmamalı. Çünkü elle temizlik, ağız içindeki mukozanın bozulmasına ve pamukçuğun daha da yayılmasına sebep olabilir. Ayrıca bu lezyonların kazınması nedeniyle altındaki deri kanayabilir ve sızıntılı bir ülser belirir.

Annelerin uyguladığı yöntemler arasında pamukçuk için karbonat kullanımı da var. Ancak uzmanlar bunun doğru olduğu konusunda hemfikir değil. Hatta birçoğu karbonatlı suyun pamukçuğun yayılmasına neden olduğunu belirtiyor.

Peki, o zaman pamukçuk hastalığına ne iyi gelir?

  • Bebeklerde pamukçuk, mantara karşı antimikotikli damlalar ile tedavi edilir. Bu damlalar yaklaşık 7-10 gün süre ile kullanılır. Bu damlalar, bebeğinin ağzındaki mantarları öldürür.
  • Doktor büyük ihtimalle göğüslerin için de Klotrimazol (Lotrimin) gibi mantar öldürücü krem verir.
  • Bebeğinde pamukçuk varsa göğsünde kızarıklık olup olmadığına dikkat etmeni öneririz. Emzirirken göğsünde ağrı hissediyor da olabilirsin. Eğer bunlar varsa aynı mantarın yaptığı enfeksiyon sende de olabilir.
  • Çocuğunda pamukçuğa bağlı ağız içi yaraları varsa onu sulandırılmış gıdalarla besleyebilirsin.
  • Göğüs pompası kullanıyorsan sökülen parçalarını sirkeli suda yıkamalısın.
  • Göğüs pedi kullanıyorsan Candida enfeksiyonunun üremesini engellemek için plastik kısmı olmayan bir ped kullanman gerekiyor. Tek kullanımlık ped kullanmıyorsan, pedlerini ve çamaşırlarını çamaşır suyu katacağın sıcak suda yıkamalısın.

Bebeklerde pamukçuk nasıl önlenir?

Temizliğe ve hijyene dikkat edilerek pamukçuk önlenebilir.

Emziriyorsan;

  • Her emzirme öncesinde ellerini güzelce yıkamalısın.

  • Emzirme öncesinde göğsünü kuru bir pedle silebilirsin. Günde 1 kez hafifçe yıkaman da yeterli olacaktır.

  • Emzirme sonrasında birkaç damla sütü meme ucuna sürmeni öneririz. Kesinlikle karbonatlı su ya da sabun sürme. Çünkü memenin gereğinden fazla temizlenmesi bu bölgedeki flora dengesinin bozulmasına sebep olur.

  • Meme ucundaki çatlaklar mantar oluşumunu artırır. Kaynamış soğutulmuş ılık suyu, birkaç damla son anne sütünü, saf lanolini meme ucuna sürerek çatlak tedavisi yapabilirsin.

Bu soruna engel ol: Emzirmeyi Izdırap Olmaktan Çıkaran En İyi 8 Göğüs Ucu Kremi

Biberon veya emzik kullanımında;

  • Beslenme malzemelerinin sterilizasyonuna çok dikkat etmelisin. Sterilizatör kullanabilirsin ya da suda 5 dakika kadar kaynatabilirsin. Çok iyi temizlendiklerine emin olamıyorsan pamukçuk hastalığı devam ettiği sürece emzik ve biberon kullanmayı kesebilirsin.

Bunlara bakmalısın: Annelerin Tercihiyle En İyi 7 Sterilizatör

Sana şöyle yardımcı olalım: