Bebeklerde Antibiyotik Kullanımı Nasıl Olmalı?

Mevsimsel geçişlerle birlikte bebeklerde antibiyotik kullanımına dair merak edilenler artıyor! Antibiyotik kullanımının gerekli ve sakıncalı olduğu durumlar neler? Ne tür yan etkiler görülüyor? Çocuklarda antibiyotik kullanımında nelere dikkat etmek gerekiyor? Hepsini cevapladık!

Bebeklerde antibiyotik kullanılır mı?

Bakteri kaynaklı hastalıklar söz konusu olduğu takdirde doktor önerisiyle birlikte bebeklerde antibiyotik kullanılabiliyor. Yeni doğan bebeklerde antibiyotik kullanımını da merak ediyor olabilirsin, doktor gerekli gördüğü takdirde antibiyotik veriliyor. Normal şartlarda bebekleri enfeksiyondan koruyan en doğal antibiyotiğin anne sütü olduğunu unutma. 

Günümüzde türlü hastalıklar için çok sayıda antibiyotik olması, soğuk algınlığı ve nezle gibi sık görülebilen virüs kaynaklı hastalıkların tedavisinde de antibiyotik kullanımına yol açıyor. Mümkün olduğunca gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınmak gerekiyor. 

Onlar hakkında bilmen gerekenler de burada: Bebeklerde Grip ve Bebeklerde Soğuk Algınlığı

Bebekler için antibiyotik tedavisi uygulanan hastalıklar neler?

Hastalıklar, virüsler ve bakteriler olmak üzere 2 tür mikroptan oluşuyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İzlem Göçmen, virüs mikrobundan kaynaklanan viral enfeksiyonlarda antibiyotik kullanmaya gerek olmadığını söylüyor. Bebeklerde antibiyotik tedavisi daha çok;

  • Ortak kulak iltihabı,
  • Bazı boğaz enfeksiyonları,
  • Zatürre,
  • Alerjik olmayan bronşitler,
  • Enfeksiyöz ishaller,
  • Sinüzit,
  • İdrar yolları enfeksiyonu gibi hastalıklarda kullanılıyor. 

Bazen, viral enfeksiyonlar sırasında vücut direnci düştüğü için ikincil bakteriyel enfeksiyonlar gelişebiliyor. Böyle durumlarda da doktorun, bebeğini yakın takibe alarak antibiyotiğe başlayabilir.

Anlattık: Bebeklerde İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Olur, Nasıl Geçer?

Bebeklerde hangi antibiyotik kullanılır?

Anneler, hastalığına iyi gelmesi için çocuğa hangi antibiyotik verilir, konusunda başka annelere danışabiliyorlar. Bu, büyük bir hata. Sırf bir başka çocuğa iyi geldi diye aynı antibiyotiği bebeğine vermemelisin. Bilinçsiz antibiyotik kullanımı vücuttaki pek çok dokuya zarar verebiliyor. Çocuğunun hastalığı için antibiyotik kullanman gerekip gerekmediğine yalnızca doktorun karar vermeli ve onun önerdiği ilaçlarla tedaviye başlamalısın. 

Bebeklerde antibiyotik kaç saatte bir alınır?

İlacı saatli bir şekilde kullanmak, antibiyotiğin kanda yarılanma süresi ve etki gösterebilmesi için önemli. Bazı antibiyotikler uzun saatler etkili olduğu için günde tek doz kullanmak yeterliyken bazılarını günde 2-3 veya 4 kez almak gerekebiliyor. Bu konuda sana gerekli bilgilendirmeyi doktorun yapacaktır. 

Bebeklerde antibiyotik kaç gün kullanılmalı?

Bebeklerde antibiyotik kullanımının süresi; hastalığın türüne, ilacın çeşidine ve etkisine göre değişiklik gösteriyor. Bu durumda bebeklerde antibiyotik kaç günde etki eder, diye merak edebilirsin. 

Bazı hastalıklarda antibiyotiği 3 gün kullanmak yeterli olurken, bazılarında 10-14 gün süreyle kullanmak gerekebiliyor. Bebeğine antibiyotik verdikten 2-3 gün sonra iyileşme gözlemleyebilirsin. Ancak bu, tam bir iyileşme değil. Bu noktada senin dikkat etmen gereken şey, antibiyotiği doktorunun önerdiğinden daha kısa süre kullanmamak. Çünkü tedavinin tamamlanmaması, hastalığın iyileşmemesine ve tekrar etmesine yol açabiliyor. 

Bebeklerde antibiyotik ve ateş düşürücü aynı anda verilir mi?

Bebeklerde ateş çoğunlukla viral kaynaklı olmadığı için çocuğuna üst üste antibiyotik vermemelisin. Eğer ateş, hastalık kaynaklıysa ve bunun için zaten antibiyotik kullanıyorsan ekstra ateş düşürücü ilaç kullanmamalısın. Çocuğuna verdiğin ilaçlar tamamen doktor gözetiminde olmalı, bu nedenle şüphe ettiğin her konuyu mutlaka doktoruna danışmalısın.

Burada doğal yollardan bahsettik: Bebeklerde Ateş Nasıl Düşürülür?

Bebeklerde antibiyotik uyku yapar mı?

Bu durum, bebeğinin geçirdiği enfeksiyona ve kullanılan antibiyotiğin türüne göre değişiyor. Antibiyotiklerin yan etkileri bebekten bebeğe değişiklik gösterebiliyor.

Bebeklerde antibiyotik ishal yapar mı?

Antibiyotiklerin diğer ilaçlardan farklı olarak çocuğun sonraki yaşamını etkileyebilecek yan etkileri olabiliyor. Antibiyotikler zararlı bakterilerin yanında bağırsaklarda yaşayan faydalı bakterileri de öldürebiliyor. Bu da bağırsak florasında bozulmaya, sindirim ve bağışıklık sisteminde zayıflamaya yol açabiliyor. Bu nedenle ishal, bebeklerde antibiyotik alerjisinin en sık görülen belirtilerinden biri. Sindirim sisteminde meydana gelen rahatsızlıklar da ishalin yanı sıra, mide bulantısı ve ağrısı gibi yan etkilere sebep olabiliyor.

Antibiyotik alerjisi ishale yol açtığı takdirde bebeğini sık sık emzirerek sıvı kaybını önleyebilirsin. Antibiyotik ishali 1 hafta kadar sürebiliyor. Ancak durum kötüleşirse vakit kaybetmeden doktora gitmelisin. 

Bebeklerde İshale Ne İyi Gelir?

Bebeklerde antibiyotik alerjisi nasıl geçer?

Alerjik reaksiyona yol açan antibiyotiklerin en bilinenleri, penisilin grubu olanlar. Alerjik reaksiyonlar, tek tük ya da yaygın döküntülere ve ölümle sonuçlanabilen ciddi reaksiyonlara neden olabiliyorlar.

Bazen, bebeklerde antibiyotik iğne kullanımı ciddi alerjik reaksiyonların gelişmesine yol açabiliyor. Bu nedenle kas içine uygulanan antibiyotikleri mutlaka bir sağlık kuruluşunda yaptırmalı ve olası yan etkilere karşı 1 saat kadar orada kalmalısın. 

Olası bir alerji halinde doktorun buna yol açan antibiyotiği kesip yerine, muadili olan başka bir ilaç verecektir. Ciltteki döküntüler için de krem veya ilaç önerebilir. Bazen antibiyotik alerjisi dilde ve boğazda şişme ile nefes darlığı gibi ciddi reaksiyonlara yol açabiliyor. Böyle bir durumda vakit kaybetmeden çocuğunu hastaneye götürmelisin. 

Çocuklarda antibiyotik kullanımı dişlere zarar verir mi?

Antibiyotikler çocukların dişlerinin üzerini boyayarak gri, kahverengi ve morumsu lekelenmelere yol açabiliyorlar. 

İşine yarayabilir: Bebeklerde Diş Bakımı ve Ağız Sağlığı Rehberi

Gereksiz antibiyotik kullanımı çocuklarda hangi sorunlara yol açar?

Gerekmedikçe çocuklarda antibiyotik kullanımına sıcak bakmamak en doğrusu. Antibiyotiğin gereksiz kullanımı çocuklarda antibiyotik direncine yol açıyor. Antibiyotiklerin çoğu, vücuttan karaciğer ve böbrekler aracılığıyla atıldığı için gereksiz kullanılan ilaçlar bu organlarda hasara neden oluyor. 

Çocuk antibiyotikleri ile yetişkin grubu arasındaki fark ne?

Antibiyotikler bakterilerin yapı taşlarına etki ederek yaşamaları için gerekli olan metabolik olayları engelliyorlar. Ancak bakteri hücresine etki ederken çocukların ve yetişkinlerin hücrelerinde de hasara yol açabiliyorlar. Çocuk büyüyen bir organizma olduğu için yetişkinlerde kullanılan antibiyotikler çocuğun büyüme hücrelerine zarar verebiliyor. Bu sebeple çocuk antibiyotiklerinin içerikleri daha farklı olabiliyor ve yetişkinler için olan her antibiyotik çocuklarda kullanılmayabiliyor.

Çocuklarda antibiyotik kullanımında nelere dikkat edilmeli?

  • Bazen ebeveynler çocuklar için antibiyotik yazdırmak konusunda ısrarcı davranabiliyor. Bu kararı doktoruna bırakmalısın.
  • Çocuk antibiyotiklerini ateş düşürücü ya da ağrı kesici olarak görmemeli ve kullanmamalısın.
  • Doktoruna danışmadan kesinlikle eczaneden antibiyotik alıp kullanmamalısın.
  • Doktorundan ilacın olası yan etkilerini öğrenmelisin.
  • Antibiyotiği her gün aynı dozda ve saatte vermeye özen göstermelisin.  
  • Yapılan bir araştırmaya göre 2 yaş bebeklerde antibiyotik kullanımı, ilerleyen süreçlerde obeziteye zemin hazırlıyor. Çocuğunda antibiyotik kullanımını minimum düzeyde tutmalısın.

Bu da ilgini çekebilir: Çocuklarda Obezite Nedenleri ve Tedavisi

Kaynakça ve İleri Okuma

Bu içeriği hazırlarkern görüşlerinden faydalandığımız uzmanlar;

  • Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mustafa Taşkesen,
  • Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İzlem Göçmen,
  • Uzm. Dr. Özlem Sipahi.