Bebeklerde Boğmaca Neden Olur, Nasıl Geçer?

Bulaşıcı çocuk hastalıklarının en ciddilerinden olan boğmaca, özellikle küçük bebeklerde önemli sorunlara neden olabilen bir rahatsızlık. Nasıl bulaşır? Boğmaca tedavisi nasıl yapılır? Aşısı koruyuculuk sağlar mı? Tüm detaylarıyla öğrenme vakti!

Boğmaca nedir?

Boğmaca, solunum yolunu etkileyen çok bulaşıcı bir bakteriyel hastalık. Öksürükle birlikte normal bir soğuk algınlığı olarak başlar. Solunumu güçleştiren nöbetlerle birlikte öksürük şiddetlenebilir.

Boğmacanın öksürük dönemi 10 haftaya kadar sürebilir. Eğer kusma şiddetliyse vücudun susuz kalma tehlikesi de vardır. Ciddi bir atak akciğerlere hasar verebilir ve tekrarlanmalara yol açabilir.

Minicik bedene büyük yük: Bebeklerde ve Çocuklarda Öksürük

Boğmaca nasıl bulaşır?

Boğmaca, öksürme ve hapşırmayla havaya yayılan damlacıklar yoluyla kişiden kişiye bulaşır.

Boğmaca belirtileri nelerdir?

  • Ateş, burun akıntısı gibi soğuk algınlığı belirtileri,

10 Maddede Çocuklarda ve Bebeklerde Ateş Hakkında Aklına Takılan Tüm Sorular

  • Öksürük nöbetleri,
  • Nefes alırken çıkan “vuupp” sesi,
  • Öksürük nöbetinden sonra kusma,
  • Öksürük nedeniyle uykusuzluk.

3 aylıktan küçük bebeklerde başlangıçta görülen hafif belirtiler belirgin olmayabilir. Boğmacanın ilk belirtisi ani bir öksürük nöbeti veya nefes almada zorluk olabilir. Öksürük nöbetleri ve solunum güçlüğü geçtikten sonra bebek, hasta değilmiş gibi görünebilir.

Oku: Bebeklerde ve Çocuklarda Grip ile Soğuk Algınlığı (Nezle) Hakkında Her Şey

Boğmaca aşısı ne zaman yapılır?

İlk 3 aşı 4. aşı 5. aşı
2, 4 ve 6. aylar 12-18. aylar 4-6 yaş

Boğmaca aşısı bebeğin olması gereken aşılar grubuna dahildir. 6 aylıktan küçük bebeklerin aşıları tamamlanmadığı için hastalığa yakalanma riskleri daha fazladır. Ancak aşılamanın zamanında yapılması belirtilerin şiddetli olma ihtimalini azaltır.

Aşının sağladığı koruma zamanla azalır. Ergenler ve yetişkinler aşılarını yenilemezlerse hastalığı kapabilir ve bebeklere ya da küçük çocuklara bulaştırabilirler. Bu nedenle ergenlerin ve yetişkinlerin boğmacaya karşı destek aşısı olmaları tavsiye edilir.

Ay ay bebek aşı takvimi: Bebeğinin Olması Gereken Aşılar Nelerdir?

Boğmaca tedavisi nasıl yapılır?

Boğmacası olan 6 aylıktan küçük bebeklerin çoğu ve daha büyük bebeklerin bir bölümü başlangıçta hastaneye yatırılarak tedavi edilir. Bu yoğun bakım, komplikasyon gelişme riskini azaltır.

Hastanedeyken çocuğunun koyu salgılarının aspiratör yardımıyla emilmesi ve geri çekilerek temizlenmesi gerekebilir. Solunumu monitörle izlenir ve oksijen uygulaması gerekli olabilir. Hastalığın yayılmaması için bebeğin birkaç gün diğer çocuklardan ayrı yatırılabilir.

Boğmaca hastalığı genellikle 2 hafta süreyle antibiyotikle tedavi edilir. Bu ilaçlar en çok öksürük nöbetleri başlamadan önce hastalığın ilk evrelerinde verilirse etkili olur. Antibiyotikler hastalığın yayılmasını durdurabilse de kendi başına öksürüğü önleyip tedavi edemez.

Boğmaca öksürüğüne ne iyi gelir?

Öksürük ilaçları nöbetleri rahatlatamayacağı için büyük olasılıkla doktorun, evde tedavi yöntemlerini önerir. Bunları aşağıda okuyabilirsin.

Bebeklerde boğmacaya ne iyi gelir?

  • Sessiz, karanlık ve serin bir oda bebeğinin rahatlamasına, daha iyi dinlenmesine yardımcı olur. Bu nedenle bebeğinin bol bol dinlenmesini sağla.
  • Miniğine bol bol su, meyve suyu ve çorba vererek sıvı tüketmesini sağla. Yeterince sıvı tüketmiyorsa küçük miktarlarda ağızdan alınan rehidrasyon karışımı verebilirsin.

Dikkat dikkat: Bebeklerde Reflü

  • Bebeğini daha küçük porsiyonlarla besle. Öksürdükten sonra kusmasın diye az az ve sık sık yedirmeye özen göster.
  • Öksürük nöbetleri sırasında yalnız kalmaması için geceleri çocuğunla aynı odada yatman daha iyi olur.
  • Bebeğinin tahriş olmuş ciğerlerini rahatlatmak ve balgamını yumuşatmak için buhar cihazı kullan. Eğer buhar cihazın yoksa duşu açıp sıcak banyoda oturmak da geçici olarak ciğerlerinin temizlenmesine ve kolay nefes almasına yardımcı olabilir.

Bunlara bakabilirsin: Annelerin En Çok Tercih Ettiği 10 Soğuk Buhar Makinesi ve Hava Nemlendirici

  • Öksürük ataklarını tetikleyebilecek tütün vb. ürünlerin dumanı gibi tahriş edici maddeleri evinden uzak tut.
  • Her tarafa çocuğunun balgamını çıkarabileceği ve kusabileceği kaplar koy. Eğer öksürdükten sonra kusarsa beslenmesi için yiyecek ve içecek bir şeyler ver.
  • Öksürürken ağzını elinle kapatmaya ve ellerini sık sık yıkamaya hassasiyet göster. Bebeğini diğer insanlardan uzak tut. Doktorundan tüm aile bireylerinin aşılarını tamamlamasını rica et. Miniğinin hastalık döneminde savunmasız olduğunu unutma.
  • Hastalık geçtikten sonra çocuğun hala hasta görünüyor ve zor nefes alıyorsa doktorunla iletişim kur. Doktorunun tavsiyesi olmadan öksürük kesici ilaç verme.

Minikler arasında çok yaygın olan bir başka hastalık: Belirtilerinden Tedavisine Bebeklerde Bronşit

Boğmaca tedavi edilmezse başka hastalıklara yol açabilir mi?

  • Yoğun öksürük nöbeti sonrasında çocukta morarma, havale gibi durumlar olabilir.
  • Beyin oksijensiz kaldığı için ileride beyin hasarı meydana gelebilir.
  • Zatürre ve astım riskini artırabilir.

Tüm Çeşitleri, Nedenleri ve Tedavisiyle Bebeklerde ve Çocuklarda Alerji

Boğmaca hangi durumlarda tehlikelidir?

  • Şiddetli öksürük nöbetleri geçiriyorsa,
  • Solunum güçlüğü atakları geçiriyor, morarıyor ve öğürüyorsa,
  • 5 ila 7 günden uzun süren kötü bir öksürüğü varsa,
  • Öksürük nöbetinden sonra kusuyor, az yemek yiyor veya hasta gibi görünüyorsa doktorunla iletişime geçmeyi ihmal etme.

Bu da ilgini çekebilir: Bebekler Neden Kusar?

Kaynakça ve İleri Okuma

  • Bebeğinizin İlk Yılı Rehberi-Mayo Clinic Uzmanları,
  • Yaşamın İlk 2 Yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı-Prof. Dr. Gülbin Gökçay,
  • Bebek ve Küçük Çocuk Bakımı (0-5 Yaş)-Steven P. Shelov & Tanya Remer Altmann.