A'dan Z'ye Bebek Bakıcısı Seçme Rehberi

İş hayatına geri dönmen gerekiyor ya da evde bebek bakıcısının desteğine ihtiyaç duyuyorsun. Filipinli bakıcısı, Özbek'i, Türk'ü derken önündeki envaiçeşit seçenekten hangisini tercih edeceğini bilemiyorsun.

"İyi bir bebek bakıcısı nasıl seçilir?", "Bebek bakıcısı nasıl bulunur?", "Bakıcı seçmeden önce hangi soruların sorulması gerekir?" gibi türlü sorular aklında dönüp duruyor. Merak etme, tüm sorularının cevaplarını bu yazıda bulacaksın!

Bebek bakıcıya ne zaman verilmeli?

Uzmanlar tarafından belirlenmiş belli bir ay olmasa da genel olarak 0-6 yaş arasında anne ile bebek arasına kimsenin girmemesi öneriliyor. Özellikle emen bir bebek için ilk 6 ay bu açıdan daha da değerli.

Devletin vermiş olduğu 4 aylık iznin üzerine 2 ay daha eklendiğinde çalışan bir anne ortalama 6 ay kadar evde kalabiliyor. Sonrasında iş hayatına geri dönmen gerekiyorsa bu tercihi kaçıncı ayda yaptığın çok da mühim değil.

Detaylı bilgi için: Doğum Parası ve Doğum İzni Hakkında Merak Ettiğin Her Şey!

Bebek bakıcısı nasıl seçilir?

Öncelikle cevabını vermen gereken birtakım sorular var:

  • Bebeğin doğduktan sonra çalışmaya devam mı edeceksin?
  • Doğumdan sonra işine döneceksen bu, aynı yoğunlukta mı olacak?
  • Yatılı bakıcı mı seçeceksin, yoksa gündüzlü mü? Özellikle bu soru kilit bir önem taşıyor. Türk bakıcı mı seçeceksin Filipinli bakıcı mı? Yoksa tercihin Özbek bakıcılardan yana mı? Biliyorsun, son zamanlarda pek revaçtalar.

Yarım gün ve yatılı bakıcı tercihlerindeki avantajları görebilmen için aşağıdaki tablo sana yardımcı olabilir.

Yatılı Gündüzlü
Gece-gündüz el verecek bir nefes var. Akşam evinde ailenle baş başasın.
Uykusuz gecelerde nöbetleşecek biri var. Geceleri çocuğu yatırınca eşinle baş başasın.
Çocuğunu yatırdıktan sonra akşam eşinle birlikte sinemaya gidebilirsin. Evin içinde istediğin kıyafetle gezebilirsin.
Eşinle spora nöbetleşe gitmenize gerek yok, birlikte gidebilirsiniz. Genelde gündüzlü bakıcılar Türk olduğu için çocuğunu dilinizi bilen biri büyütmüş olur.
Düğün, davet organizasyonlarına bebekle gitmek zorunda değilsin. Bakıcın Türk olacağı için vizeydi, izindi dert etmene gerek yok.
Gece geç yatarsan sabah 6’da senin için kalkacak biri ve sabah 1-2 saat daha uyuma lüksün var. Evinde ekstra bir odaya ve eşyalara ihtiyacın yok.
İş seyahatine çıktığında eşin ve çocuğun ne yapacak diye dertlenmene gerek yok. Banyo, tuvalet durumları ne olacak diye düşünmene gerek yok.
Akşamları durmadan nöbette olman gerekmez. Arada bakıcıya verip rahat bir nefes alabilrsin.
Nefes nefese eve yetişmene gerek yok.
Yemeklerde bazen çocuğu bakıcıya bırakıp keyfine bakabilirsin.
Anneanne/babaanneyi bakıcıyla birlikte kalmaya çağırıp eşinle 2 günlük kaçamak yapabilirsin.
Avantajı çok ancak yatılı bebek bakıcısı fiyatlarının daha yüksek olduğunu da atlama.

Evet, artı ve eksileri öğrendiğine göre çocuk bakıcısı için karar aşamasına geçmeden önce bir değerlendirme yapman gerekiyor. Bu noktada şu soruları cevaplandırmalısın:

  • Bütçen haftada kaç gün bir yardımcı tutmaya yetiyor? Sakın yarım gün bakıcıyı yatılıdan daha ucuz sanma, en az onlar kadar pahalı. Bebek bakıcısı fiyatları aldı başını gidiyor. İstanbul’da Avrupa ve Anadolu yakalarındaki ücretler bile birbirinden farklı.
  • Evde gece-gündüz olacak birini gerçekten istiyor musun? Bu sorunun cevabını iyi düşün.
  • Kararın yatılı bakıcıdan yanaysa evde bunun için boş bir odan var mı? Sizinle birlikte yaşayacak biri için ayrı bir oda şart çünkü.

Bebek bakıcısı nasıl bulunur?

İdeal bakıcıyı bulmak zaman isteyen bir süreç, bunun için en az 2 ayını gözden çıkar. Bakıcıyı bulmak için çeşitli yollar deneyebilirsin.

Bakıcı bulmak için hangi yollara başvurabilirsin?

  • Diğer anne-babalar. Oyun alanlarında, iş toplantılarında, nerede olursan ol herkese iyi bir bakıcı tanıyıp tanımadığını ya da kendi bakıcılarının iş arayıp aramadığını sorabilirsin.
  • Kreş öğretmenleri. Genellikle çocuk bakıcılarından haberdar olan kreş öğretmenleri, akşamüstleri ya da hafta sonları kendileri de bu iş için gönüllü olabiliyorlar.
  • Bebek bakıcısı danışmanlık şirketleri. Tam gün, yarım gün veya saatlik çalışmak üzere iş arayan profesyonel bebek bakıcısı ilanlarının yer aldığı servislerden faydalanabilirsin. Bu hizmetler aracılığıyla lisanslı ya da eğitimli çocuk bakıcılarına ve dadılara ulaşmak büyük rahatlık.
  • Gazete ilanları. Bebek bakıcısı arayanlar için iyi seçeneklerden biri de günlük gazetelerin basılı ya da dijital platformları olabilir. Üstelik bu mecralarda “Bebek bakıcısı arıyorum.”, “Dadı arıyorum.”, “Yatılı bakıcı arıyorum.” ya da “Saatlik bebek bakıcısı” şeklinde ihtiyaca yönelik olarak bakıcı ilanları vermek de mümkün.
  • Üniversite öğrencileri. Çocuk gelişimi üzerine öğrenim gören üniversite öğrencilerinden yazın ya da yıl boyunca destek alabilirsin. Bebek bakmak konusunda ekstra hevesli oluyorlar.
  • Au pair. Bebek bakımı için değerlendirebileceğin bir diğer seçenek de au pair. Türkiye’de de uygulanan bu sistemde; kültürel bir değişim programıyla anne yardımcılığı yapan gençler farklı ülkelerde herhangi bir aile yanında kalıyorlar. Bakıcılık yapacak olan kişi turist ya da öğrenci vizesi alarak gelebiliyor. 6 ay ya da daha uzun süre kalacak olanların çalışma vizesi alması gerekiyor.
  • Yaşlı insanlar. Hayat dolu yaşlıların bebek bakımında çok iyi iş çıkardıkları da bir gerçek, üstelik kendilerinden çok iyi bir büyükanne/büyükbaba yedeği olabilir.

Bebek bakıcısı seçmeden önce neye göre eleme yapılmalı?

  • Uzakta oturanları çağırma. Yakın her zaman iyidir.
  • Hiç çocuk bakmamışları ele. Sen bilmiyorsun, o bilmiyor, evde iki şaşkına ihtiyaç yok.
  • Fahiş ücret isteyenleri ve antipatikleri hızlıca ele. Ne hissettiğin önemli. Gerçekten kalbinin sesine kulak ver, bakıcıyı sevdin mi, ona bak.
  • Yaşam tarzına uygun olanı seç. İlk çocuk deneyiminde iki bakıcı modeli arasındaki farkların bilinmemesi normal. Başkalarına kulak asma, kararına güven.
  • Unutma ki anlaşmak demek bakıcın ömür boyu sizinle kalacak demek değil. Tecrübeli anneler özellikle yabancı bakıcıların her an bırakıp gidebilme ihtimali olduğunu söylüyorlar. Hemen paniklemene gerek yok, sadece bunu aklının bir köşesinde bulundur ve temkinli ol.

Bakıcı görüşmesinde sorulması gereken sorular neler?

  • Bu işi neden istiyorsunuz?
  • En son işiniz neydi ve neden ayrıldınız?
  • Sizce bebeğimin ne gibi ihtiyaçları olabilir?
  • Emzirme hakkında ne düşünüyorsunuz?
  • Bebeğim hareketlenip başını derde sokabilecek duruma geldiğinde onunla nasıl başa çıkacaksınız? Çocukları nasıl disipline sokarsınız?
  • Kötü havalarda işe nasıl geleceksiniz?
  • Bu işi ne kadar sürdürmeyi düşünüyorsunuz?
  • Sizin de çocuklarınız var mı? Onların ihtiyaçları işinizi etkileyecek mi?
  • Sağlığınız ne durumda? (Yakın zamanda yapılmış bir doktor muayenesi raporu ve tüberküloz testi sonucu isteyebilirsin. Ayrıca sigara, alkol ve uyuşturucu ilaç kullanımı hakkında sorular sor.)
  • Bebeğe uygulanacak ilk yardımla ilgili kursa gittiniz mi?

Bebek bakıcısı nasıl olmalı?

Görüşmeyi tamamladıktan sonra kendine şu soruları sorarak dürüstçe bir değerlendirmede bulunmaya çalış:

  • Bakıcı adayı görüşmeye gelirken temiz ve düzgün giyinmiş mi? Kirlenmiş giysiler, yıkanmamış saçlar ve kirli tırnaklar olumsuz işaretlerdir.
  • Düzen anlayışınız uyuşacak gibi mi? Eğer referanslarını bulmak için 5 dakika boyunca çantasının altını üstüne getirdiyse ve sen titizlik konusunda hassas biriysen bu işin yürümeyeceği çok açık. Öte yandan son derece düzenli görünüyorsa ve sen fazlasıyla dağınık biriysen anlaşma şansınız yine az.
  • Güvenilir görünüyor mu? Görüşmeye gelirken gecikirse dikkatli ol. İşe her gelişinde gecikebilir. Daha önceki işverenleriyle bu konuyu görüş.
  • İşe fiziksel açıdan uygun mu? Narin görünümlü yaşlı bir kadın gün boyunca bebeğini kucağında taşıyamaz, emekleye başladığında ise arkasından koşturamaz.
  • Çocuklarla arası iyi mi? Bakıcı adayı çocuğunla bir süre vakit geçirmeden görüşmeyi tamamlamamalısın. Böylelikle aralarındaki iletişimi gözlemleyebilirsin. Sabırlı, nazik, ilgili ve bebeğinin ihtiyaçlarına duyarlı görünüyor mu? Daha önceki işverenlerinden çocuk bakımı konusundaki tutumunu öğren.
  • Zeki mi? Bebeğini senin yerine eğlendirecek ve eğitebilecek biri olması, zor durumlarda uygun kararlar verebilmesi önemli.
  • Onunlayken rahat mısın? Bebek bakıcısı adayının miniğinle kurduğu ilişki kadar seninle iletişimi de önemli. Aranızda açık, rahat bir iletişim olması önemli.

Eğer ilk görüşmeler sırasında herhangi bir adayı seçemediysen hemen pes etme ve tekrar dene. Referanslarını inceleyerek görüşeceğin adayların bir kısmını eleyebilirsin.

Bakıcı adayının ailesi ve arkadaşları aracılığıyla aktardığı bilgileri, değerlendirme konusunda çok dikkate alma. Eğer varsa daha önceki işverenlerini öğrenmek konusunda ısrar et. Herhangi bir iş deneyimi yoksa veya sınırlıysa da mutlaka çevresindekilerin, öğretmenlerinin ya da objektif bilgi verebileceğine inandığın kişilerin fikirlerini al.

Bebek bakıcıya nasıl alıştırılır?

Öncelikle bebeğin kadar bu sürece senin hazır olman da önemli. Bebeğini birden bırakmak yerine birkaç gün bakıcıyla birlikte yanlarında sen de bulun. Bakıcınla kuracağın iletişim bebeğinin ona güvenme ve alışma sürecini hızlandırır.

Bebek bakıcısıyla yapılan deneme sürecinde nelere dikkat edilmeli?

Seçtiğin bakıcıları mutlaka deneme sürecinden geçir ve çalışmalarını değerlendirmeden karar verme. Eğer başlangıçtan itibaren ilk 2 veya 4 haftanın deneme olduğunu bildirirsen bu senin için de bakıcı için de adil olur.

  • Bebeğin hayatından memnun mu?
  • Eve geldiğinde bebeğini canlı, mutlu ve temiz buluyor musun? Yoksa daha yorgun ve huzursuz mu?
  • En son bez değişikliği uzun süre önce mi yapılmış?
  • Bakıcın nasıl görünüyor? Rahat mı yoksa gergin mi? Bu işi devrettiği için rahatlamış gibi mi?
  • Bakıcın bebeğinin neler yaptığını sana anlatmaya meraklı mı? Bebeğinin son numaralarını ya da fark ettiği herhangi bir problemi anlatıyor mu yoksa sadece miniğinin ne kadar uyuduğunu, kaç biberon mama yediğini ve hatta daha kötüsü ne kadar ağladığından mı söz ediyor?
  • Bakıcın bebeğin için önemli kararları senin tek başına alabileceğini biliyor mu? Yoksa ipleri tamamen eline mi almış görünüyor?

Değerlendirmen sonucunda bakıcının bu işe uygun olmadığını düşünüyorsan yeni birini aramaya başla. Emin değilsen de bir gün eve erken gelerek ne olup bittiğini kendin gör. Ya da arkadaşlarından veya komşularından parkta, markette ve sokakta bakıcınla karşılaştıklarında gözlem yapmalarını iste.

Eğer bebeğin sen yokken sık sık ağlıyorsa bunu bir uyarı işareti olarak alabilirsin. Uygun bir bebek bakıcısı bulana dek işe başlama planını askıya al, miniğini yetersiz ve anlayışsız bakıcıların eline teslim etme.

Bunlar da ilgini çekebilir:

Kaynaklar:

Fasulyenin Günlüğü-Özlem Dilber & Op. Dr. Selçuk Somer

Bebeğinizin İlk Yılında Sizi Neler Bekler-Heidi Murkoff