Anne baba tutumları

23 Aralık 2010, Perşembe | 5713 Kez Görüntülendi
 Beğen 1 anne beğendi

sarilan-aile Anne-baba ve çocuk ilişkisi temel olarak anne ve babanın tutumuna bağlıdır. Anne-babaların çocuklarına karşı sergiledikleri tutumlar, anne-baba ve çocuk arasında sağlıklı bir iletişim kurulmasını sağlar. Ruhsal yönden sağlıklı bireyler yetiştirmek için anne-baba tutumları son derece önemlidir.

Sağlıklı anne baba ilişkileri olan çocuklar özgüveni yüksek, özgürce düşünüp karar verebilen, bu kararların sorumluluğunu alabilen, atılgan, hoşgörülü bireyler olarak yetişirler. Çocuklara sergilenen anne-baba tutumları aşağıdaki başlıklar altında özetlenebilir:

1. Otoriter ve baskıcı ile tutumu Örneğin, 4 yaşındaki meraklı bir çocuk annesi kek yaparken yanına gidiyor. Zaman zaman annesine yardım etmek için girişimde bulunuyor. Anne mutfakta onun yaşına uygun olmayan araç gereçler olduğundan mutfağa izin almadan girmeme kuralını bozduğundan onu cezalandırıp odasına göndermesi otoriter aile tutumuna örnek olarak verilebilir.

• Kuralcı, denetleyici, esnek olmayan, yargılayıcı tutum sergilerler.

• Çocuğa şefkat, sevgi, sıcaklık verilmez, yaptıkları genellikle eleştirilir.

• Çocuğun iyi yönleri değil olumsuz yönleri ortaya çıkarılır.

• Otoriter ve baskıcı aile tutumunda evde söz hakkı, özgürlük anne babanındır.

• Çocuğun yaptığı olumsuz davranışlar göze batar ve çocuk sık sık uyarı ya da ceza alır.

Otoriter ve baskıcı aile tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri

• Genellikle sosyal yetenekleri, iletişim becerileri zayıf, özgüvenleri düşük, edilgen bireyler olmaya eğilimlidirler.

• Kötü muameleye maruz kalmaktan korktukları için anne ve babaya karşı edilgen ve uysal davranırlar. Fakat içten içe anne babaya karşı düşmanlık duyguları geliştirirebilirler.

• Kendisi dışındaki insanlarla yeterli iletişimi kuramadıkları için saldırganlığı kendisine yönlendirebilirler.

• Yeniliklere açık değildirler, yeni şeyler üretmekte, yaratıcı fikirler geliştirmekte zorlanırlar.

• Sık sık kusurları aranan çocuk streslidir ve stresliyken hata yapma olasılığı artar.

• Hata yapan kişileri affetmeyi bilmezler, hoşgörülü olamazlar.

• Kendilerine ve çevrelerindeki kişilere güvenmedikleri için kendilerine iyi davrananlara şüphe ile bakarlar ve sosyal ilişkilerinde sorun yaşayabilirler.

• Yardım duygusundan uzak, sinirli, inatçı, hırçın, uyumsuz olabilirler. Kurallara uymayan veya otoriteye boyun eğen, kendi duygu ve düşüncelerini ifade edemeyen bir kişilik geliştirebilirler.

2. Aşırı hoşgörülü aile tutumu
Aşırı hoşgörülü tutuma, çocuklarının gittikleri bir yerde etraftakileri sesi ya da davranışları ile rahatsız ettiğini halde, çocuk olduğundan bu tip şeyler yapabilir düşüncesiyle yaklaşıp uyarıda bulunmayan bir aile örnek verilebilir. Çocuk merkezli bu tür anne-babalar çocuklarının isteklerine kolaylıkla boyun eğen, fazlasıyla özgürlük tanıyan, kural koymayan bir tutum sergilerler.

• Çocuğa neyi yapıp neyi yapmaması gerektiği anlatılmazlar. Kesin kurallar belirtilmez. Çocuk kendisine zarar verebilecek davranışlar da bile etkili denetimden uzaktır, uyarılmaz.

• Anne babalar sadece çok büyük bir problem olduğunda sert çıkışlarda bulunurlar, göz dağı ya da nedenini tam olarak açıklamadıkları cezalar verirler.

Aşırı hoşgörülü aile tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri


• Aşırı hoşgörülü tutum ile yetiştirilen çocuklar bir süre sonra anne babasını denetim altına alır, onları tehdit ederler. Dedikleri olmayınca da tehditlerini uygularlar. Ben merkezcidirler.

• Eleştiriye açık olmadıkları için kendilerini geliştiremezler. Sosyal iletişimde gecikmeler yaşanabilir.

• Kuralsızlığa alışan çocuklar, okuldaki kurallarla karşılaşınca okula ve arkadaş çevresine uyum sağlamakta zorluk çekebilirler.

• Her istediğini elde ettikleri için belli bir süre sonra doyumsuzluk yaşamaya başlarlar. Doyumsuzlukları, ileride zararlı alışkanlıklar edinmelerine sebep olabilir.

• Bencil, sorumsuz, kırılgan, her dediğinin anında olmasını isteyen, sabırsız, ve antisosyal olabilirler. Sosyal ortama girdiklerinde ve her dediklerinin olmadığını gördüklerinde hayal kırıklığına uğrar, kendi kabuklarına çekilebilir ya da agresif olabilirler.

• Her isteklerini yaptırmayı alışkanlık haline getirir ve zamanla kural tanımazlar.

3. Aşırı koruyucu aile tutumu Düşüp, taktığı gözlüklerinden dolayı zarar görmesin diye ailesi ne koşmasına ne de kendi başına dolaşmasına izin vermeyen aileyi aşırı koruyucu tutum sahibi olarak değerlendirebiliriz. Çocuklara gereğinden çok özen gösterirler. Ağlamasın, üşümesin, terlemesin, hasta olmasın, yorulup incinmesin diye büyük bir çaba gösterilir. Her şey çocuk adına yapılır. Anne babaların çocuklar için geliştirdikleri aşırı kaygı, çocuklarını aşırı korumaya yönlendirir.

• Çocuğa evde seçim hakkı verilmez. Anne-baba fazla kontrollüdür.

• Kazandırmak istedikleri davranışları duygu sömürüsü ve aşırı şefkat yöntemini kullanarak geliştirirler. Çünkü çocuğu mutlu edememe endişeleri vardır.

Aşırı koruyucu aile tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri

• Kararlar, çocuk adına aile tarafından alındığı için, karar alma ve seçenekleri değerlendirme becerileri gelişemez. Anne-babaya bağımlı kalırlar.

• Bu çocuklar belli dönemlerde yerine getirmesi ve kazanması gereken davranışlar ve görevleri yapamadıkları için, aşırı bağımlı, ürkek ve çekingen olabilir, kendine güvensiz görünürler. Kendilerini topluma kabul ettirmek için zaman zaman isyankar davranışlar sergileyebilirler. Sosyal ilişkileri zayıftır.

4. Tutarsız aile tutumu
Örneğin, çocuğun yatağını toplamaması bazı günler görmezden gelinirken bazı günler büyük tepkilere yol açabilir.

• Bu ailelerde çocuğun yaptığı aynı davranışa farklı zamanlarda farklı tepkiler gösteririler.

• Tutarsız anne babanın iki çocuğuna karşı farklı tutumu ya da anne babanın kendi eğitim tarzlarındaki farklı tutumları çocukları olumsuz yönde etkileyebilir.

Tutarsız aile tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri

• Bir davranışın kimi zaman ödüllendirilmesi kimi zaman da cezalandırılması çocukta cezanın anlamı ve suçun niteliği hakkında kuşkular uyanmasına neden olur. Ne zaman, nerede, ne yapacağını bilemezler.

• Kendi görüş ve düşüncelerini aktaramayıp, kararsız, ilkesiz kişiler olabilirler.

5. Mükemmeliyetçi anne baba tutumu Öğrencinin aldığı yüksek bir nota neden 100 almadın diye soran aile örneği mükenmmeliyetçi aile tutumuna örnek olarak verilebilir.

• Mükemmeliyetçi tutumda anne baba her şeyin en iyisini çocuğundan bekler. Kendi gerçekleştiremediği yaşantıları çocuğunun gerçekleştirmesini ister ve çocuk olduğu gibi kabul edilmez.

• Aile, bedensel ve zihinsel yönden beklentileri karşılaması için çocuğu kapasitesinin çok üstünde eğitimlere tabii tutar.

• Mükemmeliyetçi ailelerde kurallar ve kalıplar belirlenir ve çocuğun bunlara mutlaka uyması beklenir.

• Çocuğa çocukça davranışlar yasaklanır.

Mükemmeliyetçi anne baba tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri

• Mükemmeliyetçi anne baba tutumuyla yetişen çocukların fikirleri genelde çok katıdır. Bir durum ya da kişi ya çok olumlu ya da çok olumsuzdur.

• Çocuk kendi doğal iç güdüleri ve ağır kurallar arasında sıkışıp kalmıştır ve sürekli bir iç çatışma içindedir. Huzursuzluk yaşar.

• Her işte en iyi ve en üstün olmak ister. Fakat istediği seviyeyi yakalamayınca hayal kırıklığına uğrar ve çalışmayı tamamıyla bırakabilir. Özgüveni zedelenebilir.

6. Kabul edici, destekleyici ve demokratik aile tutumu


• Sevgi, saygı, huzur, güven ve şeffaflık olan ailede çocuk tüm yönleriyle kabul edilir.

• Anne baba davranışları ile çocuğa uygun birer model, çok iyi rehberdir. Çocuğa yol gösterir ama alacağı kararlar konusunda serbest bırakır. Çocuğa bir çok alternatif sunulur ama seçim çocuğa aittir. Problemlere anne baba ile birlikte çözüm arayarak zamanla bu becerisini geliştiren çocuk, seçimlerinin sonuçlarına da kendisi katlanır.

• Aile içinde kurallar ve sınırlar herkes için ve hep birlikte belirlenir ve bu sınırlar içinde çocuk özgürdür. Kuralların mantıklı açıklaması yapılır.

• Aile bireylerinin eşit söz ve oy hakkı vardır. Aileyi ilgilendiren kararlar birlikte alınır. Her konuda çocuğun düşünce ve fikirleri dinlenir. Fikirleri mantıksız da olsa saygı gösterilir.

• Anne baba birbirlerine ve çocuklarına karşı olan duygularında net ve açıktır.

Kabul edici, destekleyici ve demokratik anne baba tutumunun çocuğun kişilik gelişimine etkileri

• Demokratik ve destekleyici bir ortamda yetişen çocuk, kendine ve çevresine saygılı, sınırları bilen, yaratıcı, aktif, fikirlere saygı duyan, fikirlerini rahatlıkla söyleyebilen, kişilik ve davranışları açısından dengeli, sorumluluk duyguları gelişmiş, hoşgörülü, işbirliğine hazır, arkadaş canlısı, duygusal ve sosyal açıdan dengeli ve mutlu bir birey olarak yetişir.

• Anne babanın tutarlı ve kararlı tutumu çocuğun kendisine ve çevresindekilere güven duygusunu geliştirir.

• Basit de olsa bu yaşlarda karar vermeye ve kendi başına işler yapmaya alışan çocuk, ilerde rahatlıkla kendi adına kararlar alır.

• Kendi haklarını savunurken başkalarının haklarına da saygı duyar.

• Sosyal gelişimleri açısından yeterli, özgüven ve sorumluluk sahibi bireyler olarak yetişirler.
İlgili Etiketler: ebeveyn,çocuk

İlgili Uzman Makaleleri
cocuk ve kitap
Çocuğunuz hangi kitapları okumalı? Kişisel gelişimde çok önemli bir yere sahip olan kitaplar çocukların gelişiminde de etkilidir. Çocu devamı...
 Beğen 1 anne beğendi 293 kez görüntülendi
uyku sorunlari
Uyku sorunu yaşayan çocuk sayısı günden güne artıyor Uyku, hayatın her döneminde olduğu gibi çocukların biyolojik ve psikolojik gelişimlerinde de büyük devamı...
 Beğen 947 kez görüntülendi
ev kazalari
Çocuğu ev kazalarından korumak için 5 önemli ipucu! Basit gibi görünen ev kazaları kimi zaman bebekler ve çocuklar için ölümcül sonuçlara yol açabilece devamı...
 Beğen 2 anne beğendi 1006 kez görüntülendi
baba kiz
Güçlü bir kadın olmak için sağlıklı bir baba kız ilişkisi gerekli Kız çocuğunun babasıyla kurduğu ilişkinin kalitesi çocuğun sağlıklı ruhsal gelişiminde büyük rol oy devamı...
 Beğen 3 anne beğendi 1843 kez görüntülendi
uckedi_birdilek
Çocuk Kitapları: Üç kedi Bir dilek
Defne Ongun Müminoglu ( Çocuk Kitaplari)
Çocuk Kitapları uzmanlarımızdan Defne Ongun Müminoğlu, gözü sürekli gökyüzünde olan ve bir yıldızın devamı...
 Beğen 298 kez görüntülendi
empati
Empati neden önemlidir, nasıl geliştirilebilir? En basit ifadesiyle “empati” kendini başkasının yerine koyabilme, karşındakinin hissett devamı...
 Beğen 1 anne beğendi 691 kez görüntülendi
Kutuphanedeki_aslan
Çocuk Kitapları: Kütüphanedeki Aslan
Defne Ongun Müminoglu ( Çocuk Kitaplari)
Çocuk Kitapları uzmanlarımızdan Defne Ongun Müminoğlu, çocuk kitaplarında en sevdiklerinden olan, k devamı...
 Beğen 469 kez görüntülendi
bagisiklik sistemi
Çocuğunuzun bağışıklığını desteklemek için 5 anahtar! Havaların soğumaya başladığı bu günlerde hastalıklar kapımızı çalmaya, vitaminler ve bitki çayları devamı...
 Beğen 1 anne beğendi 3061 kez görüntülendi
cocuk ve kurban bayrami
Çocuğa Kurban Bayramı nasıl anlatılmalı? Kurban Bayramı hem dini gereklerin yerine getirildiği hem de büyük aile sofralarının kurulduğu önem devamı...
  1 anne beğendi 637 kez görüntülendi
okul donemi ve uyku duzeni
Yeni okul dönemi ve uykuların düzenlenmesi
Gülüm Ardahan ( Koç - Uyku Koçu)
Uykusuzluk çocuklarımızın öğrenme yeteğini ve davranışlarını olumsuz yönde etkileyebileceğinden ebe devamı...
 Beğen 2 anne beğendi 889 kez görüntülendi

anneysen.com'un içeriği, sadece bilgilendirmeye yöneliktir ve bire bir olarak çözüm, sonuç, hukuki görüş, tıbbi teşhis, tedavi veya reçete bilgisi özelliği taşımamaktadır. Burada sunulan içerikler anneysen.com veya uzmanlar tarafından cevaplanan soruların derlenerek Site Yöneticisinin adıyla yayınlanmasıyla ya da uzmanlar tarafından yazılmış makalelerin uzman imzasıyla yayınlanmasıyla oluşturulmaktadır. Buradaki bilgilerin kesin doğruluğu garanti edilmemektedir. Uzmanlar’ın kendilerine sorulan sorulara verdikleri cevaplarla, diğer tüm makale, yorum ve yazılarının sorumluluğu tamamen kendilerine aittir. Aynı konuda uzman olan kişilerin aynı konuda birbiriyle çelişik cevap verebildiği haller olabilir ve bu doğaldır. Bu gibi durumlar anneysen.com'u bağlamaz ve bu tür bir şart altında tüm sorumluluk tamamen ilgili uzmanlara aittir. Uzman görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir, gerekli görüldüğünde ilgili uzmana başvurmanız önerilir. anneysen.com internet sitesinde yer alan tüm içerikler Anneysen Bilişim Teknolojileri Reklam Yayıncılık ve İletişim Hizmetleri A.Ş. ne aittir. İlgili içeriklerin izin alınmaksızın ve kaynak gösterilmeksizin kopyalamak suretiyle yayınlaması halinde ilgili kişiler hakkında hukuki ve cezai işlem başlatılacaktır.