Ergenlik Dönemi



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

Ergenlik Dönemi


Ergenlik Dönemi

Ergenlik döneminin biyolojik  değişme ile başlayıp bedensel gelişme, zihinsel, ruhsal ve sosyal gelişme ile son bulduğunu belirten Anadolu Sağlık Merkezi Uzman Klinik Psikolog Sevil Usanmaz ergenlik dönemi ile ilgili soruları yanıtladı.

Ergenlik çağı hangi yaşlarda başlar ve ne kadar devam eder?

Gençlik; çocuklukla  yetişkinlik arasında yer alan, büyüme, gelişme, ruhsal olgunlaşma ve yaşama hazırlanma dönemidir. Genellikle ilk ergenlik belirtileriyle başlar ve büyümenin durmasına kadar devam eder. Ergenlik çağı, 12-21 yaş arasını kapsayan oldukça uzun bir dönemdir.

 

Ergenlik dönemi evreleri nelerdir?

Puberte, buluğ dönem: Fiziksel büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, kız-erkek cinsel özelliklerin belirginleştiği, 12-15 yaş arasında 2-3 yıl süren ilk gençlik dönemi.

Gençlik -Adolessans-delikanlılık çağı: 15-18 yaş arasıdır. Kızlar erkeklerden bir-iki yıl önce bu  döneme girerler.

Son dönem: 18-21 yaş arası, Yasalar karşısında reşit olan gencin üç yıl daha ergenlik dönemi devam eder.

 

Ergenlik dönemi; bir büyüme gelişme, olgunlaşma ve aynı zamanda kararlar alma, seçimler yapma dönemidir. Okul, meslek, arkadaş seçimi, nasıl bir insan olacağına karar verme, değerler geliştirme, sosyal çevreyi belirleme ve bu çevreye uyum sağlama, kendini kabul ettirme bu dönemde gerçekleşir. Bu anlamda insan hayatının en zorlu dönemi denilebilir.  

 

Bu döneminde kişinin geçirdiği fiziksel değişimlerden bahseder misiniz?

Hormonların salgısındaki artışa bağlı olarak kız-erkek cinsiyetindeki farklılıklar belirgin hale gelirken - kıllanma, göğüslerin büyümesi, sesin kalınlaşması, sakal çıkması vb.-kilo ve boy uzamasında artışlar olur. Ergenliğin en belirgin habercisi boy uzamasıdır. 12-16 yaş  kilo ve boy artışının en hızlı olduğu dönemdir. Bacaklar uzarken el ve ayaklar büyür, erkeklerde kas gelişimi ve kas gücünde belirgin artış olur. Kızlarda 18 yaşına kadar süren boy uzaması, erkeklerde 21 yaşına kadar devam eder. Çocukluk döneminde kız ve erkek çocuk arasında bedensel şekil açısından çok az farklılıklar varken, ergenlik döneminde bu farklılıklar giderek artar. Erkek ergenlerde, geniş omuz, dar kalça, düz uzun bacak, sakal ve bıyık, ses kalınlaşması olurken, kızlarda dar omuz, geniş kalça, göğüsler görülür.

Kısa ya da çok uzun boylu olmak, çok şişman veya çok zayıf olmak, sesin ince kalması, sakalların çıkmaması veya aşırı kıllanma, göğüslerin aşırı büyük ya da küçük olması ergenin kendilik algısını, arkadaşlarla ilişkisini, sosyal çevre ile uyumunu belirler. Bu dönemin belki de en önemli sorunu ergenlik sivilceleridir. Hızlı büyüme nedeniyle daha fazla kaloriye gereksinim vardır. Dengeli beslenme alışkanlığının kazanılması bu dönemde önemlidir. Gençler abur cubur yerler ancak yeterli beslenmezler, bütün gün yerler ya da atıştırırlar ancak büyüme ve gelişmeleri için gerekli olan yeterli protein, karbonhidrat, vitamin ve mineralleri almazlar. Son zamanlarda obezite ve anoreksiya -zayıflık hastalığı bu dönemde sıklıkla görülmektedir.

 

Kişide sosyal ve psikolojik açıdan nasıl bir değişim gözlenir? 

Gençlerin bedensel görünümleri ile ilgili tepkileri her zaman durumla bağlantılı ya da doğru orantılı olmaz. Bazen uzun boylu olmak, grupta herkes orta boylu ise son derece üzüntü verici bir durum olabilir. Bedenin hızlı büyümesi, kasların kontrolündeki güçlük ergenlerin bilinen sakarlığına yol açar, sosyalleşmenin arttığı bu dönemde ergen aynı zamanda utangaçtır, herkesin kendini gözlediğini sanır,  kontrol edemediği el ve ayaklarını nereye koyacağını, bacağını nereye uzatacağını bilemez, hızını ayarlayamaz çok hızlı veya çok yavaştır. Bu durum onun tökezlemesine, ve birşeylere çarparmasına, devirmesine ya da kırmasına sebep olur.

 

Bu dönemde zihinsel gelişim nasıl gerçekleşir?

Buluğ çağı ile birlikte soyut düşünce gelişimini tamamlar. 12 yaşından itibaren ergen, zihinden düşünme, karşılaştırmalar yapma, fikirler üretme, sebep-sonuç ilişkilerini görme yeteneğini kazanmıştır. Gelenek, görenek ve kuralları sorgular. Çocuk bunların değişmez olduğunu düşünürken, Genç, her sosyal grubun kuralları kendine göre oluşturduğunu farklılıklar göstereceğini kavrar. Böylece oynanan oyunun kuralları yeniden belirlenebilir. Mantıksal sonuçlar üretebilir. Sosyal yargılama, yasaları kavrama gelişir. Öğrenme hızı ve kapasitesi artar. Ezberleme yetisi, aritmetik işlemleme, iletişim ve  el becerisi çeşitli alanlara ilgi duymasını sağlar.

 

Bu dönemde ortaya çıkabilecek  ruhsal sorunlar nelerdir?

Çelişkili duygular dönemi olan ergenlik, yaşanması zor bir dönemdir. Genç, çabuk üzülür, çabuk neşelenir, birden öfkelenir, gülerken ağlamaya başlayabilir. Her şeye ilgisi çok fazla arttığından derslere azalır. İstekleri artar, bencilleşir. Kendisi ile ilgili her şeyi az bulur, harçlığı azdır, hakları azdır, evdeki kurallar çoktur, giysileri çok olsa bile azdır  ve hep aynı şeyi giyer, hep açtır ve evdeki yemek hep azdır, tatil azdır, öğretmen az not verir. Bağımsızlaşma isteği ve sosyal çevreye ilgisinin artması nedeniyle daha fazla arkadaşlarıyla olmak, değişik yerlere gitmek, görmek ve denemek ister. Karşı cinsle ilgilenir, beğenilmek ister, yakışıklı ya da güzel olup olmadığını sorgular, dış görüntüsüne aşırı hassas davranır. Kendinden büyükleri örnek alıp bir taraftan onlar gibi davranmaya çalışırken diğer taraftan çocuksu davranışı devam eder. Ergen değişen ve gelişen bedenini, dalgalanan duygularını saklamak, kontrol edebilmek ve çevrenin istediği gibi davranabilmek için, içine kapanır. Güvensizlik duygusu, karamsarlığa, üzüntüye yol açar. Arkadaş grubunun içinde olma, takdiredilme, sevilme, beğenilme isteği olumlu bir şekilde karşılandığında mutlu olur. Aksi  takdirde öfkelenir, endişelenir, kıskanır, kavga çıkarır. Bu dönemde görülen olumsuz duygular genellikle endişe, üzüntü, korku, hayal kırıklıkları ve öfkedir. Genç, bu olumsuz duygularla başedebilmek için ya hayal kurar, müzik dinler, içe kapanır veya arkadaşlarıyla çok fazla vakit geçirir, sınırları ve kuralları zorlar, anne-babasıyla çatışma halinde olur.

 

Anne babalar ergenlik çağındaki çocuklarına karşı nasıl bir tavır geliştirmeliler, anne babalara bu konuda öneriler verebilir misiniz? 

Yetişkinliğe doğru ilerleyen, duyguları dalgalanan, düşünceleri değişen, sosyal çevreye gereksinim duyan, arkadaşlıkların çok fazla önemsendiği bu dönemde genç için  anne-baba ikinci planda kalır. Hatta anne-baba beğenilmez, eleştirilir. İnatlaşmalar söz konusu olabilir. Genç anne-babasını en sert şekilde eleştirir ve kırarken duygusal dalgalanmasından dolayı kısa bir süre sonra onlara ihtiyaç duyabilir ve yanında olmalarını ister. Zorda kaldığında en önce anne-babası aklına gelir ve onları arar.

 

Bu dönemde anne- babaların sakin ve sağduyulu, akılcı, anlayışlı davranmaları, kuralları duruma, yer ve zamana göre belirlemeleri, bazen değiştirmeleri bu kuralların gerekçesini anlatmaları ve açıklamaları,  gencin kendine kural koymasını sağlamaları hem ergenin sorunlarının çözülmesinde hem de ilişkilerin olumlu gelişmesinde önemlidir. Anne-baba sorun çıkaran, inatlaşan, negatif değil tam aksine mevcut sorunu yapıcı bir şekilde, akılcı yöntemlerle çözen, her iki tarafı orta noktada buluşturan bir tutum içinde olmalıdır. Ergen, devamlı kendisini ve arkadaşlarını eleştiren anne-babasından uzaklaşır, içe kapanır, öfke davranışları gösterir. Bu dönemde ergenlerin arzu edilmeyen sosyal gruplara katılmaları, sigara, alkol, madde kullanımına yönelmeleri görülür. Ergenlerle ilişkilerimizde amacımız her zaman olumlu iletişimde bulunmak, sorgulamak yerine sohbet etmek, eleştirmek yerine takdir ve teşvik etmek, başarıları az ya da yetersiz olsa bile önce beğenmek sonra yol göstermek şeklinde olmalıdır.

 

Ergenlik döneminde hangi durumlarda profesyonel yardım alması gerektiği sonucuna varılmalıdır?

  • Ergenin içe kapanma dönemleri çok uzun ve duygu dalgalanmaları sık ve şiddetli ise,
  • Huy değişikliği aniden tam zıt şekilde olmuşsa – çok neşeli ve hayat dolu bir genç birden tamamen içine kapanmışsa,
  • Ders başarısı beklenmedik şekilde çok düşmüşse,
  • Eve geliş saatlerindeki gecikme artmış ve açıklamaları yetersizse,
  • Uyku sorunları varsa, bütün gün uyumak veya bütün gece oturmak,
  • Aşırı zayıflama ya da şişmanlama olmuşsa,
  • Çok öfkeliyse ve sürekli ağlıyorsa profesyonel yardım almakta fayda olacaktır.
Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
elifatihm uzman sorusu cevaplandı: "ekmek"
anneysengnlk Yeni blog yazısı eklendi: "Afilli Kitap (www.afillikitap.com) 1. yaşını kutluyor!"
alperenkayra uzman sorusu cevaplandı: "kızarıklık"
serpilcagan uzman sorusu cevaplandı: "süt"
cnnelf anne sorusu sordu: "küçükçekmecede kreş arıyorummmm"
ebuber anne sorusu cevapladı: "YNT:unutkanlik!!"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:unutkanlik!!"
ebuber anne sorusu cevapladı: "YNT:Ilkokul da kolejmi devlet okulu mu?"
Bruni anne sorusu cevapladı: "YNT:Ilkokul da kolejmi devlet okulu mu?"
AnnelikGuzel anne sorusu sordu: "unutkanlik!!"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:bir duvarcı bulamadılar"
Bruni anne sorusu cevapladı: "YNT:Ilkokul da kolejmi devlet okulu mu?"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:bir duvarcı bulamadılar"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:bir duvarcı bulamadılar"
didem6969 anne sorusu cevapladı: "YNT:hurrem sultan haman otu bıtkı yagı ve spreyı"
byzprens anne sorusu sordu: "bir duvarcı bulamadılar"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Balık yağı"
rukiyenur anne sorusu cevapladı: "YNT:hurrem sultan haman otu bıtkı yagı ve spreyı"
didem6969 anne sorusu cevapladı: "YNT:hurrem sultan haman otu bıtkı yagı ve spreyı"
z.duruu uzman sorusu cevaplandı: "bebek aşıları"
meryem8313 anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
zeynepdamla uzman sorusu cevaplandı: "bebeğim 4,5 aylık emme süreleri 4 yada 5 saati buluyor "
semrasky anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
semrasky anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
MelekRana anne sorusu cevapladı: "YNT:Balık yağı"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Balık yağı"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:oğlum çok hırçın"
meryem8313 anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
ayselimm uzman sorusu cevaplandı: "bebğim diş mi çıkarıyor ?"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
cifkremmmm uzman sorusu cevaplandı: "1 yas"
toyanne uzman sorusu cevaplandı: "çitlembik"
AnnelikGuzel uzman sorusu cevaplandı: "bagisiklik sistemi dogal yontem"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
erfelek57 uzman sorusu cevaplandı: "bebegımın sesı kısıldı ne yapa bılırım"
cifkremmmm uzman sorusu cevaplandı: "gelisim"
kutaynannesi uzman sorusu cevaplandı: "egzamatik cilt"
tufanalim anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
mamurr uzman sorusu cevaplandı: "iştahsızlık ve buyume"
semrasky anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
ekoced uzman sorusu cevaplandı: "bebeğimin beslenmesi"
dilayselin uzman sorusu cevaplandı: "Kızımın kabızlık sorunu acil yrd."
Nilufer uzman sorusu cevaplandı: "Emzirme döneminde reflü tedavisi"
IRMAK2013 uzman sorusu cevaplandı: "hemanjıom"
Svghmz uzman sorusu cevaplandı: "Kaka problemi"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
rukiyenur uzman sorusu cevaplandı: "bebkte ikinma ve gaz poroblemi"
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
tufanalim anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
beroj uzman sorusu cevaplandı: "halsizlik"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
oglunveben uzman sorusu cevaplandı: "5 yaşında erkek"
bikom uzman sorusu cevaplandı: "oğlunda bumsabah birşey farkettim "
meralsemih uzman sorusu cevaplandı: "Sünnet..."
meralsemih uzman sorusu cevaplandı: "Sünnet..."
meralsemih uzman sorusu cevaplandı: "Sünnet..."
meralsemih uzman sorusu cevaplandı: "Sünnet..."
meralsemih uzman sorusu cevaplandı: "Sünnet..."
meryem8313 anne sorusu cevapladı: "YNT:tekrar bebiş istiyorum ? "
pinarbahce anne sorusu cevapladı: "YNT:Balık yağı"
MelekRana anne sorusu sordu: "Balık yağı"
fadimeee anne sorusu sordu: "oğlum çok hırçın"
trodregues anne sorusu cevapladı: "YNT:kum"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:Bakıcı arıyorum"
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:MAMA DEĞİŞİKLİĞİ"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:MAMA DEĞİŞİKLİĞİ"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:MAMA DEĞİŞİKLİĞİ"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:Recaro Monza Nova Seatfix"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:zeka testi"
ezse anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Ilkokul da kolejmi devlet okulu mu?"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:hurrem sultan haman otu bıtkı yagı ve spreyı"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:memelerim ucu mkotu"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:Ilkokul da kolejmi devlet okulu mu?"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:çok çok acilll"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:kızım yemek yemiyo "
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
cerenkrm anne sorusu cevapladı: "YNT:kurt"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:kızım yemek yemiyo "
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:kurt"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:popoda çatlak :( acil"
hicranae anne sorusu cevapladı: "YNT:oglen uykusu"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:çok çok acilll"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:memelerim ucu mkotu"
rabia2009 uzman sorusu cevaplandı: "icim daraliyo"