5 maddede ergenlik döneminden itibaren kadın sağlığı açısından yapılması gerekenler

Üreme çağına gelmiş bir genç kızın kaç yaşında adet görmeye başladığı çok önemlidir. Türkiye'de genç kızlar ortalama olarak 11-12 yaş civarında adet görmeye başlar. Ancak son yıllarda ergenlik başlangıç yaşı 8 yaşa kadar düşmüştür.

Bir kız çocuğunun kadın sağlığı açısından sağlıklı gelişimi ve yaşlanması için, ergenliğe adım attığı ilk günden itibaren yapması gerekenler konusunda, Hisar Intercontinental Hospital Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ayşe Kara bilgiler verdi.

1. Bir genç kız ne zaman adet görmeye başlar?

  • Üreme çağına gelmiş bir genç kızın kaç yaşında adet görmeye başladığı çok önemlidir.
  • Türkiye'de genç kızlar ortalama olarak 11-12 yaş civarında adet görmeye başlar.
  • Ancak son yıllarda ergenlik başlangıç yaşı 8 yaşa kadar düşmüştür.
  • Yani sekonder seks karakterlerinin belli olması 8 yaş civarıdır.
  • Bir kız çocuğunun 8 yaş döneminde göğüsleri çıkmaya başlıyorsa bu bir problem teşkil edebilir.
  • Böyle bir durum varsa ailenin mutlaka çocuk sağlığı ve hastalıkları ya da çocuk endokrinolojisi uzmanına başvurması gerekir.
  • Bir genç kız 11-12 yaşında adet görmeye başlamışsa ve sonrasında ayda bir görmeye devam ediyorsa sıkıntının olmadığı düşünülebilir.
  • Ancak, sivilce oluşumu ve tüylenmeye adet düzensizliği de eşlik ederse bu durumda genetik geçişli polikistik over sendromu şüphesi nedeni ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanına kontrol ettirilmesinde fayda bulunmaktadır.
  • Ergenliğe yeni girmiş bir genç kızda aşırı kıllanma gelecekte insülin direnci gelişmesine, kilosu artışına, şeker problemlerine neden olabilir.


2. Rahim ağzı kanseri riskini düşürmek için ne yapılmalıdır?

  • Kadınlarda görülen kanser türleri arasında en hızlı ilerlediği halde erken teşhis edildiğinde tedavi ile kurtulma şansı çok yüksek olan rahim ağzı kanserinden korunmak için kız çocuklarına 12 yaşında rahim ağzı kanseri aşısı yaptırılmalıdır.
  • Rahim ağzı kanseri aşısının aktif cinsellik yaşamından önce yaptırılması koruyuculuğu artırır.


3. Rutin testler ve kontroller kesinlikle ihmal edilmemelidir!

  • Evlilik öncesinde muayene ihmal edilmemeli,
  • Evlilik sonrasında ise smear testi yıllık olarak yapılmalıdır.
  • Smear testi, başta rahim ağzı kanseri olmak üzere pek çok hastalığın erken tanısında çok önemli bir role sahiptir.
  • Rahim ağzı kanseri özellikle 30-35'li yaşlarda daha fazla görülür.
  • İleri yaşlarda ise yerini yumurtalık ve rahim kanseri riskine bırakır.
  • Bu sebeple belli dönemlerde belli kanserlere yönelik taramaların yaptırılması gerekir.


4. Sağlıklı hamilelik için kontrollerin yaptırılması gerekir

  • Hamilelik öncesinde;
  1. Rutin kontrollerin,
  2. Kan sayımının yapılması,
  3. Tiroid değerlerine bakılması,
  4. Bulaşıcı hastalık risklerinin değerlendirilmesi mutlaka gereklidir.
  5. Ayrıca kan uyuşmazlığı yönünden çiftlerin de bilgilendirilmesi önemlidir.
  • Bebeğin anne karnındaki gelişimi açısından en önemli dönem olan ilk 3 aylık dönemde folik asit desteğinden yararlanılmalıdır.
  • Gebelik oluştuktan sonra gebelik takiplerinin yapılması önemlidir.
  • Doğum sonrasında ise doğum şekline bağlı olarak ilk kontrol bir hafta-10 gün arasında ve ikinci kontrol 40 gün sonra yaptırılmalıdır.
  • Genel olarak vücudun toparlanması yaklaşık 2 ayı bulur.


5. Premenopoz ve menopoz dönemi

  • Premenopoz dönemindeki en belirgin belirti adetlerde düzensizliktir.
  • Pek çok kadın 40'lı yaşlarında adet düzensizliği sorunları yaşayabilir. Bu dönemde takip ve kontroller önemlidir.
  • Genetik bir yatkınlığı olmadığı durumlarda 40 yaş civarında, genetik yatkınlık var ise de 30-35 yaşlarda check uplara başlamak gerekir.
  • 40 yaş ve üstünde yumurtalık kistleri ve yumurtalık kanseri açısından dikkatli olmak önemlidir ve periyodik olarak smear testi, meme filmi ve meme ultrasonu yapılmalıdır.
  • 40-45 yaş öncesinde menopozun başladığı durumlarda gerekli testler ve kontroller doğrultusunda gerekli olduğu taktirde hormon takviyesi gerekli olabilir. Kemik erimesini önlemek için kalsiyum ve D vitamininin birlikte alınması önemlidir.
  • Menopoz döneminde protein ağırlıklı sağlıklı beslenme, spor ve kalsiyum ve D vitamini takviyesi önemlidir.
Yorumlar (0)