TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:tesettür giyim"
kubra0710 anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
elifemel anne sorusu cevapladı: "YNT:tesettür giyim"
tunapoyraz anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimde çok gaz problemi var"
ceydata grup yazışması yaptı: "YNT:Yabancı dil"
Ecem1 anne sorusu cevapladı: "YNT:tesettür giyim"
laleercan anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
nilak2 anne sorusu cevapladı: "YNT:özel okul mu, devlet okulu mu?"
Byyas anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimde çok gaz problemi var"
elifemel anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
baharkls87 anne sorusu cevapladı: "YNT:demir ilacı"
temmuz84 uzman sorusu cevaplandı: "geceleri sık sık uyanan bebek"
Meloozlem uzman sorusu cevaplandı: "Uyku sorunu"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:tesettür giyim"
Ecem1 anne sorusu sordu: "tesettür giyim"
yusufmirhan anne sorusu cevapladı: "YNT:DESTEKSİZ OTURMA"
zsoam anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimde çok gaz problemi var"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
baloncuk anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
nilak2 anne sorusu cevapladı: "YNT:özel okul mu, devlet okulu mu?"
elifemel anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
can_ates anne sorusu cevapladı: "YNT:demir ilacı"
cantaneme anne sorusu sordu: "bebeğimde çok gaz problemi var"
ozlem2304 anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
maked Yeni uzman makalesi eklendi: "Eyvah çocuğum 2 yaşında!"
ugurummmmm anne sorusu cevapladı: "YNT:örtü.. "
buket_zeynep anne sorusu sordu: "örtü.. "
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:planlı sezeryan için 37+6 çok mu erken"
ayseonur anne sorusu cevapladı: "YNT:planlı sezeryan için 37+6 çok mu erken"
mirac2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:Merhaba Anneler"
mnur anne sorusu cevapladı: "YNT:pişman misiniz"
mnur anne sorusu cevapladı: "YNT:aşılama"
mojna223 anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
mojna223 anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
cucu3 anne sorusu cevapladı: "YNT:pişman misiniz"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:KEÇİ SÜTÜ"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:demir ilacı"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:KEÇİ SÜTÜ"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
ozlem2304 anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
buket_zeynep anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
nilduru anne sorusu cevapladı: "YNT:KEÇİ SÜTÜ"
ozlem2304 anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:içe dönük meme ucu"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
eymennaim anne sorusu cevapladı: "YNT:aldatma"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:KEÇİ SÜTÜ"
Funda77 anne sorusu cevapladı: "YNT:aldatma"
buket_zeynep anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
afife.Y uzman sorusu cevaplandı: "endişeliyim...."
buket_zeynep anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
nilduru anne sorusu sordu: "KEÇİ SÜTÜ"
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:cuma hürmetine hatırlayalım.. "
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
buket_zeynep anne sorusu sordu: "cuma hürmetine hatırlayalım.. "
mojna223 anne sorusu cevapladı: "YNT:Merhaba Anneler"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
mojna223 anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
mojna223 anne sorusu cevapladı: "YNT:kürtaj sonrası hamilelik"
eymennaim anne sorusu cevapladı: "YNT:gunaydin"
ceydata uzman makalesi beğendi: "Okul öncesi dönem ve matematik "
mojna223 anne sorusu sordu: "gunaydin"
eymennaim anne sorusu cevapladı: "YNT:içe dönük meme ucu"
eymennaim anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:içe dönük meme ucu"
burcuymr anne sorusu sordu: "içe dönük meme ucu"
ayseonur anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımı kucagıma aldım arkadaslar"
selindefne uzman sorusu cevaplandı: "Soz dinlemeyen asi cocuk"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımı kucagıma aldım arkadaslar"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
canan06 uzman sorusu cevaplandı: "dil geçikmesi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımı kucagıma aldım arkadaslar"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:nasil tanistiniz.....?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileligimin 7. haftasindayim"
mrwpdr anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileligimin 7. haftasindayim"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:cocugumun hastaligi"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:cocugumun hastaligi"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
mirac2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:Merhaba Anneler"
hicranae anne sorusu cevapladı: "YNT:ağrısız doğum"
hicranae anne sorusu cevapladı: "YNT:demir ilacı"
hicranae anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:göbek bağı $$$"