TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:amip"
Ayselin20 anne sorusu cevapladı: "YNT:LOHUSALIK DÖNEMİ"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:Kendi kendine uykuya dalma"
Ayselin20 anne sorusu cevapladı: "YNT:Kendi kendine uykuya dalma"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:amip"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:pisik onleyici krem"
hediyeyakup anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelik"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelik"
hediyeyakup anne sorusu cevapladı: "YNT:LOHUSALIK DÖNEMİ"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:Dogum Sonrasi "
antalya10 anne sorusu sordu: "amip"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:Kendi kendine uykuya dalma"
Ayselin20 anne sorusu cevapladı: "YNT:LOHUSALIK DÖNEMİ"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:kardeşe hazırlık"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte neler yapılmalı?"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte neler yapılmalı?"
hediyeyakup anne sorusu cevapladı: "YNT:LOHUSALIK DÖNEMİ"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte neler yapılmalı?"
Ayselin20 anne sorusu sordu: "LOHUSALIK DÖNEMİ"
esraik anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte neler yapılmalı?"
Kubra. anne sorusu sordu: "Hamilelikte neler yapılmalı?"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:EL MORARMASI ÇOK ACIL CVP VERIN LUTFEN"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:alinda iz"
iremsezer anne sorusu cevapladı: "YNT:21 aylık kızım inanulmaz vurdum duymaz"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT::)"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:alinda iz"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:alinda iz"
mertmmm anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
mertmmm anne sorusu cevapladı: "YNT:aYLIK"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:alinda iz"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:alinda iz"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:aglama nobeti"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelik"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:Kendi kendine uykuya dalma"
Hopecum anne sorusu sordu: "alinda iz"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:kardeşe hazırlık"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT::)"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:EL MORARMASI ÇOK ACIL CVP VERIN LUTFEN"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:yardımcı olun lütfen "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:aYLIK"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
mertmmm anne sorusu sordu: "7 aylik bebege maden suyu iciren varmi"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT::)"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT::)"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:kardeşe hazırlık"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT::)"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:EL MORARMASI ÇOK ACIL CVP VERIN LUTFEN"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:yardımcı olun lütfen "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:aYLIK"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:cevappp :)"
worried uzman sorusu cevaplandı: "bu durumda hamilelik ihtimali nedir"
topragim anne sorusu sordu: "aYLIK"
meryemce1453 anne sorusu sordu: "yardımcı olun lütfen "
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:Genetik"
topragim anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
nerc anne sorusu cevapladı: "YNT:Genetik"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
nerc anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:cevappp :)"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:Genetik"
deryagkmn anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
azra_ozlem anne sorusu cevapladı: "YNT:yardıma ihtiyacım var..."
Asetilkolin anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
gamze_li anne sorusu cevapladı: "YNT:kist !"
elifemel anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku"
ceylincim anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
emrelif anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
deryatumay anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
ngul11 anne sorusu cevapladı: "YNT:Seçim"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:devlet hastaneleri"
saveill anne sorusu cevapladı: "YNT:nötropeni eksikliği"
cgnmmm anne sorusu sordu: "devlet hastaneleri"
tbsmr anne sorusu sordu: "EL MORARMASI ÇOK ACIL CVP VERIN LUTFEN"
bebekck anne sorusu cevapladı: "YNT:cevappp :)"
bebekck anne sorusu cevapladı: "YNT:cevappp :)"
AZARA grup yazışması yaptı: "YNT:16 aylık oğlum hiç birşey yemiyor"