TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
elifsudemm uzman sorusu cevaplandı: "tuvaleteğitimindegeriyedönüş"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Tatil"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Tatil"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:gebelikte mide yanması "
Sam81 anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:Tatil"
Hopecum anne sorusu sordu: "kilo"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Çocuk ve spor"
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Halluks Valgus hastalığı"
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Doğuştan çarpık ayak nasıl tedavi edilir? "
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Kış aylarında ayak bakımı"
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Ayak kokusu kansere davetiye çıkarıyor"
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Kış aylarında ayak mantarına dikkat! "
Hopecum uzman makalesi beğendi: "Havuz kazalarında “diş ilk yardımına” dikkat!"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:olum hasta"
melssenol anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
elifmavis uzman sorusu cevaplandı: "Regl geciktirici haplar "
yelizerhan anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimin diş çıkardığını nasil anlayabilirim"
yelizerhan anne sorusu cevapladı: "YNT:down sendromu testi"
yelizerhan anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
AYKIZ_TC uzman sorusu cevaplandı: "ÇOK ACİL!!!"
Akabir uzman sorusu cevaplandı: "antibiyotik kullanımı"
ervautku uzman sorusu cevaplandı: "ikizlerim çok zayif"
azrarana uzman sorusu cevaplandı: "anemi"
ela-59 anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
elifatihm uzman sorusu cevaplandı: "oqlumn ısım analızı"
ozenerva uzman sorusu cevaplandı: "kizimda kaka sorunu"
elifsudemm uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet eğitiminde geriye dönüş"
huraman uzman sorusu cevaplandı: "beslenme"
ecebegum uzman sorusu cevaplandı: "idrar"
fiiliz uzman sorusu cevaplandı: "kızımın sesi kısık ve düzelmiyor neden"
ruken21 uzman sorusu cevaplandı: "selamün aleyküm hocam"
ozlmarm uzman sorusu cevaplandı: "İlk adım Ayakkabısı"
bestedefne uzman sorusu cevaplandı: "pfapa sendromu"
Sevdef uzman sorusu cevaplandı: "Gelişimde gerileme"
medine89 anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
medine89 anne sorusu cevapladı: "YNT:down sendromu testi"
maked Yeni uzman makalesi eklendi: "Yaz tatilinde kadınların korkulu rüyası: Sistit "
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
maked Yeni uzman makalesi eklendi: "Oruç sonrası bayrama yumuşak geçiş için 11 tavsiye "
laleymn anne sorusu sordu: "dogum izni icin vizite"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
melssenol anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
Sam81 anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
handetasci anne sorusu cevapladı: "YNT:7 aylık cok hareketli oğlum "
Sam81 anne sorusu sordu: "7 aylık cok hareketli oğlum "
melssenol anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
esraik anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizima isim ?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:gebelikte mide yanması "
melssenol anne sorusu cevapladı: "YNT:gebelikte mide yanması "
melssenol anne sorusu sordu: "Kizima isim ?"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
laleymn anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
esraik anne sorusu cevapladı: "YNT:down sendromu testi"
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:eski anneysen sohbetlerini ozleyenler"
k.eren anne sorusu cevapladı: "YNT:eski anneysen sohbetlerini ozleyenler"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:Kıx bebek nasıl yıkanır ?"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:Kıx bebek nasıl yıkanır ?"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:simir testi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Bayram için tatlı tarifleriniz neler? "
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:Kıx bebek nasıl yıkanır ?"
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:Kıx bebek nasıl yıkanır ?"
medine89 anne sorusu cevapladı: "YNT:down sendromu testi"
karakoyun anne sorusu sordu: "down sendromu testi"
baharkls87 anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimin diş çıkardığını nasil anlayabilirim"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:olum hasta"
nohutcan anne sorusu sordu: "bakıcı arıyorum"
baharkls87 anne sorusu cevapladı: "YNT:olum hasta"
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:olum hasta"
shekers anne sorusu sordu: "aşılama yaptıran ve tutan varmı aranızda"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte kalça ağrısı "
dilek18 anne sorusu cevapladı: "YNT:olum hasta"
dilek18 anne sorusu cevapladı: "YNT:emeklemek"
canan06 uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet eğitimi"
Tughauran uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet eğitimi ve emzik sorunu"
canan06 uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet eğitimi"
anneeee uzman sorusu cevaplandı: "soru"
tubadamla uzman sorusu cevaplandı: "iye"
nurahsen uzman sorusu cevaplandı: "süt"
prenses58 uzman sorusu cevaplandı: "kızımın adı"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:Hamilelikte kalça ağrısı "
prenses58 uzman sorusu cevaplandı: "soruma ek"