TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
bnsroni anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
bnsroni anne sorusu cevapladı: "YNT:epıdural mi spinal mi genel mıı"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:epıdural mi spinal mi genel mıı"
kbrahsyn anne sorusu cevapladı: "YNT:epıdural mi spinal mi genel mıı"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:epıdural mi spinal mi genel mıı"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum beni sevmiyo"
kbrahsyn anne sorusu sordu: "epıdural mi spinal mi genel mıı"
ellmas anne sorusu sordu: "oglum beni sevmiyo"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:sezeryan mı normal mı"
kbrahsyn anne sorusu sordu: "sezeryan mı normal mı"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
aysemnur anne sorusu cevapladı: "YNT:ikinci kez sezeryanla doğum yapan annneler :)))"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
public uzman makalesi beğendi: "Spor çocuğun sosyal gelişimine de katkı sağlar"
ibrahimfatma uzman makalesi beğendi: "Bebek için de anne için de en sağlıklısı normal doğum"
ibrahimfatma uzman makalesi beğendi: "Bir doğal doğum felsefesi: HypnoBirthing "
ibrahimfatma uzman makalesi beğendi: "Baba adayının doğum sürecindeki 8 kaygısı..."
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
aysemer anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
aysemer anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
elifiko anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
bnsroni anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
elifutku anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
Kismetanne uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet egıtımı"
sedefcan anne sorusu sordu: "ya hanımlar karar vermiyorum yardımı olun"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
xilayda anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:çok istiyorum :("
xilayda anne sorusu sordu: "çok istiyorum :("
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Balik yagi"
kaos302 anne sorusu cevapladı: "YNT:Balik yagi"
cesy uzman sorusu cevaplandı: "gebelikte diyafragma hernisi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:Süt sağma makinesi"
durucivciv anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
Gokseny uzman makalesi beğendi: "Doğurganlık potansiyelini korumak ve sürdürmek"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:acil"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
shans anne sorusu sordu: "ŞİŞLİ DE ANAOKULU"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"
eymennaim anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:sezaryen mi normal mi?"
bnsroni anne sorusu cevapladı: "YNT:rüya"
fatmadmrr anne sorusu cevapladı: "YNT:Balik yagi"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:Balik yagi"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:acil"
Gulbindesis anne sorusu cevapladı: "YNT:Süt sağma makinesi"
Mercey003 uzman sorusu cevaplandı: "35+5 haftamdayim 4 cm rahim acikligi var"
kaos302 anne sorusu cevapladı: "YNT:Süt sağma makinesi"
dnz0024 anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"
Hopecum anne sorusu cevapladı: "YNT:acil"
Kismetanne uzman sorusu cevaplandı: "tuvalet egıtımı"
alimert anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
elanazq 2. el ürün ekledi: "ana kucağı"
elanazq 2. el ürün ekledi: "ana kucağı oto koltuğu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın adını ne koysak:):)"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımın dişleri :("
durucivciv anne sorusu sordu: "kızımın adını ne koysak:):)"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:acil"
alimert anne sorusu cevapladı: "YNT:Balik yagi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:acil"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:rüya"
Hopecum anne sorusu sordu: "acil"
alimert anne sorusu cevapladı: "YNT:rüya"
alimert anne sorusu cevapladı: "YNT:Süt sağma makinesi"
alimert anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
endise23 anne sorusu cevapladı: "YNT:Süt sağma makinesi"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:fotoğraf"