TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
dimetoka anne sorusu cevapladı: "YNT:önerileriniz neler?"
dimetoka anne sorusu sordu: "ERKEN DOĞUM"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:ben yapmadim o yapti"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:minik eller"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:bebekler icin oyun halisi"
fatosezra anne sorusu cevapladı: "YNT:ek gıda"
enesbebek anne sorusu sordu: "bebeğimin durumu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebekler icin oyun halisi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:fazla kilolarrrrr "
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:eLi SüreKli KafasinDaa Neden Acaba"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:minik eller"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:bebekler icin oyun halisi"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
hatice70 anne sorusu sordu: "fazla kilolarrrrr "
ELVIN_2607 anne sorusu cevapladı: "YNT:ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:ACIL.... Dogum basladimi "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:ACIL.... Dogum basladimi "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:ACIL.... Dogum basladimi "
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:2 aylik kizim hala ellerini acmadi"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:kizim bagira bagira cok kotu aglio "
BENBENGUL anne sorusu cevapladı: "YNT:park yatak"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:ACIL.... Dogum basladimi "
kirlangic anne sorusu sordu: "gece sik uyanma"
ikranazpelin anne sorusu cevapladı: "YNT:ACIL.... Dogum basladimi "
BENBENGUL anne sorusu sordu: "Azı diş cıkarma"
BENBENGUL anne sorusu cevapladı: "YNT:park yatak"
elifrumeysa uzman sorusu cevaplandı: "eşimle anlaşamıyorum"
BENBENGUL anne sorusu cevapladı: "YNT:park yatak"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
ikranazpelin anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
ELVIN_2607 anne sorusu sordu: "ACİL CEVAPLARINIZI BEKLİYORUM"
ikranazpelin anne sorusu sordu: "minik eller"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
TUNIS grup yazışması yaptı: "Tuvalet Eğitimi"
TUNIS anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
neumum anne sorusu sordu: "ACIL.... Dogum basladimi "
Ezmira1307 anne sorusu cevapladı: "YNT:2 aylik kizim hala ellerini acmadi"
Yusufefe7 anne sorusu cevapladı: "YNT:kizim bagira bagira cok kotu aglio "
Esmamm anne sorusu cevapladı: "YNT:park yatak"
KraLicee06 anne sorusu sordu: "bebekler icin oyun halisi"
KraLicee06 anne sorusu sordu: "kizim bagira bagira cok kotu aglio "
KraLicee06 anne sorusu sordu: "2 aylik kizim hala ellerini acmadi"
KraLicee06 anne sorusu sordu: "eLi SüreKli KafasinDaa Neden Acaba"
mugeuluocak anne sorusu cevapladı: "YNT:park yatak"
tubaavci anne sorusu sordu: "park yatak"
anneysengnlk Yeni blog yazısı eklendi: "22-28 Eylül haftası burç yorumları"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
Yusufefe7 anne sorusu cevapladı: "YNT:saplı, el elektrikli süpürgesi????"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
meleklerimm anne sorusu cevapladı: "YNT:adet duzensizligi"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
hayalltopal anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:Memelerde igne batmasi"
smvefa grup yazışması yaptı: "YNT:2,5 aylık oğlum hasta.."
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:adet duzensizligi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
nurdamla anne sorusu sordu: "adet duzensizligi"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:oto koltugu"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
glsema anne sorusu sordu: "oto koltugu"
didemmk anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:Yeni doğan sivilce"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
dream3 anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
mih.k anne sorusu cevapladı: "YNT:önerileriniz neler?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
hayalltopal anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku problemi"
hayalltopal anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:EK GIDA"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
HELBESTSEMRA anne sorusu sordu: "EK GIDA"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
Didemia anne sorusu sordu: "oyuncak"
TUNIS anne sorusu cevapladı: "YNT:biberonun kaucuk ucunu neyle yikayabilirim?"
TUNIS anne sorusu cevapladı: "YNT:deterjan"
TUNIS anne sorusu cevapladı: "YNT:bebek için çamaşır deterjanı"
TUNIS anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğimin kıyafetlerini yıkamalımıyım?"
YESILANNE anne sorusu cevapladı: "YNT:önerileriniz neler?"
dilek18 anne sorusu cevapladı: "YNT:Yeni doğan sivilce"
ngul11 anne sorusu cevapladı: "YNT:Yeni doğan sivilce"
Didemia anne sorusu cevapladı: "YNT:Bebek odası"
metem.12 uzman sorusu cevaplandı: "oğlumun isim analizi"