TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:yenidogan kabizlik"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:sünnet"
jasmin45 anne sorusu cevapladı: "YNT:Anaokulu seçiminde nelere dikkat ettiniz?"
balnur anne sorusu cevapladı: "YNT:sünnet"
hayalltopal anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:sünnet"
bottesini anne sorusu cevapladı: "YNT:Bebek Bakımı Kitapları"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
shrayas uzman sorusu cevaplandı: "sutumu arttirmak istiyorum"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:Anaokulu seçiminde nelere dikkat ettiniz?"
hayalltopal anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
safayaz anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
safayaz anne sorusu cevapladı: "YNT:Anaokulu seçiminde nelere dikkat ettiniz?"
Busrabosca uzman sorusu cevaplandı: "aserme"
m.leyla uzman sorusu cevaplandı: "hamilelik"
M.GUL uzman sorusu cevaplandı: "KORKUYORUM"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:Oglum doymuyor mu ?"
hayalltopal anne sorusu sordu: "Oglum doymuyor mu ?"
balnur uzman makalesi beğendi: "Çocuğunuzun kahramanı olun! "
seda4235 uzman sorusu cevaplandı: "bebek neden cınsıyetını gostermıyor"
elifneva grup yazışması yaptı: "YNT:su an oturdugun yermı geldıgın ermı?"
glsema grup yazışması yaptı: "YNT:gurbetde anne olmak zormuşş"
ozlem2304 anne sorusu cevapladı: "YNT:ailemle problemim var"
sibelugrlu uzman sorusu cevaplandı: "doğum sonrası göbek"
brrkbr uzman sorusu cevaplandı: "kilolarımdan şikayet;)"
ozlem2304 uzman makalesi beğendi: "Çocuğunuzun kahramanı olun! "
baloncuk grup yazışması yaptı: "YNT:gurbetde anne olmak zormuşş"
zeyzeytan uzman sorusu cevaplandı: "Yatak odamı düzenleyemiyorum..."
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
utkuemine uzman sorusu cevaplandı: "sünnet"
pziyanok uzman sorusu cevaplandı: "oğlumun oyun oynarken sinirlenip kusması"
Kutayim grup yazışması yaptı: "YNT:gurbetde anne olmak zormuşş"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğim"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
Kutayim anne sorusu cevapladı: "YNT:ailemle problemim var"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
maked Yeni uzman makalesi eklendi: "Çocuğunuzun kahramanı olun! "
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:ek gida"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğin doğuşundan itibaren ilk 3 ay"
esra.ergen82 anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğim"
esra.ergen82 anne sorusu cevapladı: "YNT:sünnet"
esra.ergen82 anne sorusu cevapladı: "YNT:ek gida"
smteslanur anne sorusu cevapladı: "YNT:Anaokulu seçiminde nelere dikkat ettiniz?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
maked Yeni uzman makalesi eklendi: "“Okul” denince aklınıza ne gelir? "
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
glsema grup yazışması yaptı: "YNT:su an oturdugun yermı geldıgın ermı?"
kbrahsyn anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğim"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
annnnne anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu sordu: "bebisimi nasıl doyurabilirim"
glsema anne sorusu sordu: "bebisimi nasıl doyurabilirim"
Yusufefe7 anne sorusu cevapladı: "YNT:bebeğim"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
mericebru anne sorusu sordu: "ek gida"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
kbrahsyn anne sorusu sordu: "bebeğim"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
DERAN anne sorusu sordu: "3 YASINDAKI OGLUM TUVALETE GITMIYOR"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:butık bebek"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:butık bebek"
duyquseln anne sorusu cevapladı: "YNT:Anaokulu seçiminde nelere dikkat ettiniz?"
bikom anne sorusu cevapladı: "YNT:yardım lütfen"
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:çocuklarda alerjitesti nasıl yapılıyor?"
duyquseln anne sorusu sordu: "yardım lütfen"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:çocuklarda alerjitesti nasıl yapılıyor?"
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:çocuklarda alerjitesti nasıl yapılıyor?"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:çocuklarda alerjitesti nasıl yapılıyor?"