TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
sktg anne sorusu sordu: "burun akıntısı"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:bayram ıcınn"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
esrakol anne sorusu sordu: "ALERJİK DURUM"
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
tekdogrum anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
rym.01 anne sorusu cevapladı: "YNT:bebegimi kaybedebilirim:,("
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
ZATA anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum"
semra_cebar anne sorusu sordu: "OGLUMUN GOZ YASİ GELMİYO :((("
dilek18 anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum"
ceylan1990 anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:çatlaklarım"
levebru anne sorusu sordu: "tuvaletten sonra temizlik"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:çatlaklarım"
emrelif anne sorusu cevapladı: "YNT:13aylık bebek beslenmesi"
dilek18 anne sorusu sordu: "13aylık bebek beslenmesi"
dilek18 anne sorusu cevapladı: "YNT:KEFİR????"
Tughauran anne sorusu cevapladı: "YNT:DÜŞÜK :(((("
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum"
Tughauran anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum"
emircik anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelikte aspirin kullanımı"
ddogan 2. el ürün ekledi: "Geveze Sincap"
Masalbulut anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelikte aspirin kullanımı"
ozkan123 anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımla baş edemiyorum"
ddogan 2. el ürün ekledi: "Geveze Sincap"
ozkan123 anne sorusu cevapladı: "YNT:kızımla baş edemiyorum"
ismican anne sorusu cevapladı: "YNT:oglum"
esraik anne sorusu cevapladı: "YNT:dogum kontrol hapi cerazetta"
ozkan123 anne sorusu sordu: "oglum"
ekin_has anne sorusu cevapladı: "YNT:çatlaklarım"
angel07 anne sorusu cevapladı: "YNT:Kizim uc aylik"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
elifutku anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
ceylan1990 anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
ceylan1990 anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
Kovski anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
ayca-cenk anne sorusu cevapladı: "YNT:Bayram için tatlı tarifleriniz neler? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
yengane03 anne sorusu sordu: "dogum kontrol hapi cerazetta"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
zeynomorkan anne sorusu cevapladı: "YNT:adet gecikmesi"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:bayram ıcınn"
elifatihm anne sorusu cevapladı: "YNT:BEBEĞİME İSİM"
gamzehcbi anne sorusu cevapladı: "YNT:adet gecikmesi"
ceylincim anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
ceylincim anne sorusu cevapladı: "YNT:adet gecikmesi"
elifutku anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
gamzehcbi anne sorusu sordu: "adet gecikmesi"
ela-59 anne sorusu cevapladı: "YNT:BEBEĞİME İSİM"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Bekarlık günleri....!!!"
byzprens uzman sorusu cevaplandı: "5 yaş diş"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:BEBEĞİME İSİM"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:soğuk algınlığı"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:bayram ıcınn"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:BEBEĞİME İSİM"
sturm anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:BEBEĞİME İSİM"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:kizlar sizde benim gibimisiniz?? "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:ÖNERI"
Gokseny anne sorusu cevapladı: "YNT:çatlaklarım"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:Bayram için tatlı tarifleriniz neler? "