TOPUK KANI



Yorumları okuyabilmek ve mevcut yazılara yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapın. Üye değilseniz buraya tıklayarak ücretsiz üyeliğinizi başlatabilirsiniz.

 

TOPUK KANI


TOPUK KANI

Sağlık çalışanlarının temel amacı, sağlığı olumsuz etkileyebilecek risk faktörlerini ortadan kaldırmak ve önce bireylerin, dolayısı ile toplumun sağlıklı olmasını sağlamaktır. Ancak bu her zaman olası değildir. Böyle durumlarda yapılması gereken hastalığa erken tanı konulması ve tedaviye hemen başlanmasıdır.

Sağlıklı bir toplum oluşturmak için yaşamın başlangıcındaki yenidoğan bebeği hastalıklardan korumak çok önemlidir. Yaşamın ilk günlerinden bulgu vermeyip, daha sonra ortaya çıkarak kalıcı hasarlara ve ölüme neden olan hastalıkların bir grubunu doğumsal metabolizma hastalıkları oluşturmaktadır. Ülkemizde akraba evliliklerinin oranı yüksek olduğundan bazı metabolizma hastalıkları daha sık görülmektedir. Bu amaçla günümüzde doğum yapılan tüm sağlık kurumlarında topuk kanı olarak bilinen yenidoğan taraması uygulanmaktadır.

 

Yenidoğan tarama testlerinin, sağlıklı olarak dünyaya gelen bebeklerde, henüz belirti vermeye başlamamış olası bir metabolik sağlık sorununun belirlenmesi için uygulanmakta olan en etkin sağlık hizmetlerinden biri olduğunu söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Yenidoğan Yoğun Bakım Uzmanı Doç. Dr. Nermin Tansuğ, “topuktan alınan kan ile bir çok metabolik hastalığa tanı konulabilir. Bugün Sağlık Bakanlığı tarafından üç ayrı hastalık için test uygulanmaktadır” diyor.

 

Bu testler, tiroid bezinin az çalışması veya hiç çalışmaması sonucunda ortaya çıkan doğumsal (konjenital) hipotiroidi, biyotin vitamininin işlenmesindeki bir bozukluk sonucunda ortaya çıkan biyotinidaz eksikliği ve fenilalanin aminoasitinin yıkılmasındaki bozukluk sonucunda ortaya çıkan fenilketonüri hastalıklarıdır. Söz konusu bozuklukların erken teşhis edilmesi ve tedavisi; çocuğunuzun fiziksel ve zihinsel gelişiminde meydana gelebilecek çok ağır hasarların önlenmesi veya en aza indirilmesini sağlayabileceği için bu test büyük önem taşımaktadır. Bu hastalıklar, ilaç tedavisi veya özel diyetle etkili biçimde kontrol altına alınabilirler. Bazı özel kurumlarda Sağlık Bakanlığı'nın zorunlu tuttuğu bu testin yanında başka hastalıklara da bakılabilmektedir. Taraması yapılan metabolik hastalıklar ülkeden ülkeye farklılıklar göstermektedir.

 

Tarama testlerindeki hastalıklara bakılabilmesi için topuktan birkaç damla kan alınması gerekir. Kan örneği her yenidoğandan 3.– 6. günler arasında alınmalıdır. Böylece bebek, bir süre beslenmiş olur ve metabolize edilemeyen madde kanda birikmiş olur. Örnek alınma yaşı hiçbir zaman ilk haftayı geçmemelidir. Eğer örnek ilk 24 saatte alınmışsa yalancı negatiflik (hastalık var olduğu halde tesbit edilememesi) olasılığı nedeniyle bebek 1-2 haftalık olunca tekrar  örnek alınmalıdır.

 

Erken doğan bebeklerde veya hastalıkları nedeni ile tedavi alan bebeklerde 7. gün civarında kan örneği alınır. Kan verilmesi gerekli olan  bebeklerde kan verilmeden önce kan örneği alınmalı, eğer kan verildi ise test tekrarlanmalıdır. Bazı antibiyotikler de  testi etkilediği için kan antibiyotik kesildikten sonra alınmalıdır. Sağlık Bakanlığı'na gönderilen kan örneklerinde tarama testi şüpheli çıkan bebekler kontrol kanı alınmak üzere bölgelerinden sorumlu sağlık ocağı tarafından çağrılır, aile bilgilendirilir, ve tekrar kan örneği alınır.
 

Fenilketonüri

Bu hastalıkta, doğumda normal görünen bebek, beslenmeye başladıktan sonra metabolize edilemeyen ve kanda biriken fenilalanin denilen bir aminosit ve bunun  artıkları beyin dokusuna zarar verici zehirli etki gösterir. Baş kontrolü, oturma ve yürüme gecikir. Çocuk etrafa ilgisizdir. Havale geçirebilir. Anne-baba ve hastalıktan etkilenmemiş kardeşlere göre cilt rengi daha açıktır, ; sarışın, ince saçlı ve mavi gözlü olurlar. Zeka geriliği yaş ilerledikçe artar. İdrarlarında küf kokusu vardır.

 

Akraba evliliklerinin ve doğum sayısının yüksek olması nedeni ile ülkemizde gelişmiş ülkelere oranla daha sık görülmektedir. Fenilketonuri genelde 10000 bebekte bir, ülkemizde ise 4500’de 1 bebekte bir görülmektedir. Her yıl ülkemizde 250-300 çocuk bu hastalıkla doğmaktadır. Bu nedenle doğan her bebeğin topuk kanının doğumun ilk 48. saatinden sonra ve ilk 5 günde alınması gerekmektedir. Test pozitif olanlarda damar yoluyla alınan kanda fenilalanin düzeyine bakılmalıdır. Ailede hasta bebek varlığında, izleyen gebeliklerde doğum öncesi genetik tarama yapılmalıdır.

 

İdeal olan, tanının ilk 15 gün içinde konulup bebeğin tedaviye alınmasıdır. Özel mamalar ile beslenen çocuklarda gelişim normal olmaktadır.

Comments
Bu yazıya ait herhangi bir yorum bulunmamaktadır.



www.anneysen.com'da onbinlerce anne ve anne adayı hep beraber paylaşıyor, araştırıyor, öğreniyoruz. Her annenin görüş, düşünce ve deneyimlerinin, ayrıca çocuklarının durum ve ihtiyaçlarının farklı olduğunu göz önüne alarak, paylaşımların birebir çözüm ve tedavi özelliği taşımadığını paylaşmak isteriz. Annelerin görüşleri sadece tavsiye niteliğindedir. Bire bir çözüm gerektiren konularda mutlaka hekiminize, avukatınıza, psikologunuza, diyetisyeninize ve diğer uzmanlara başvurmanızı öneriyoruz.
 
byzprens uzman makalesi beğendi: "Assisted Hatching (AHA) ( Embriyonun traşlanması)"
byzprens anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
byzprens anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:uyku :((("
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:btonşiolit"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:gırtlağım sökülüyorrrrrrrrrr"
NeFeS7210 anne sorusu cevapladı: "YNT:kaka problemi"
byzprens anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
seda33 anne sorusu sordu: "işe yararmı?"
byzprens grup yazışması yaptı: "parmak kurabiye tarifi"
byzprens grup yazışması yaptı: "EVDE YÜZ BOYASI YAPIMI"
byzprens grup yazışması yaptı: "doğal gıda boyası yapımı"
byzprens grup yazışması yaptı: "YNT:evde parmak boyası yapımı"
byzprens grup yazışması yaptı: "evde oyun hamuru nasıl yapılır"
byzprens grup yazışması yaptı: "evde parmak boyası yapımı"
beroj anne sorusu cevapladı: "YNT:kaka problemi"
beroj anne sorusu cevapladı: "YNT:kaka problemi"
beroj anne sorusu cevapladı: "YNT:emzirme dönemi"
beroj anne sorusu cevapladı: "YNT:emzirme dönemi"
beroj anne sorusu cevapladı: "YNT:üc aylar ve nemeden ayrilmak..."
sadegul anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelik anıları"
sadegul anne sorusu cevapladı: "YNT:üc aylar ve nemeden ayrilmak..."
simay000 uzman makalesi beğendi: "Çocukları yaz okullarına göndermek için 5 neden! "
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:emzirme dönemi"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelik anıları"
Svghmz anne sorusu sordu: "kaka problemi"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelik anıları"
elifemel anne sorusu sordu: "üc aylar ve nemeden ayrilmak..."
elifemel anne sorusu sordu: "üc aylar ve nemeden ayrilmak..."
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:emzirme dönemi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:sizce hamil3miyim ?"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:acill"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
simay000 anne sorusu cevapladı: "YNT:hamilelik anıları"
kutaynannesi anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
ebuber anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
ebuber anne sorusu cevapladı: "YNT:23 Nisan"
ebuber anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:23 Nisan"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:sizce hamil3miyim ?"
Azeynep2013 anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
z.duruu anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
acemianne82 anne sorusu cevapladı: "YNT:DOĞRU MUDUR ACABA?"
acemianne82 anne sorusu sordu: "hamilelik anıları"
acemianne82 anne sorusu cevapladı: "YNT:uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
acemianne82 anne sorusu cevapladı: "YNT:1-2 yaş dönemi oyuncak önerileriniz neler? "
acemianne82 anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
AnnelikGuzel anne sorusu sordu: "uzmanlar neden cevap veeermiyooor???????"
kutaynannesi anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:Ne zaman bunlari yapdi kac ayda ve nasil yapdi?"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
AnnelikGuzel anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
byzzmr anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
cicicansu anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
acemianne82 anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
cicicansu anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
cicicansu anne sorusu cevapladı: "YNT:hamileyken seker testi"
jasli uzman sorusu cevaplandı: "kürtaj sonrası tüp tıkanma ihtimali varmı"
deryaats anne sorusu sordu: "hamileyken seker testi"
deryaats uzman makalesi beğendi: "Assisted Hatching (AHA) ( Embriyonun traşlanması)"
z.duruu anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
z.duruu anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
oglunveben anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
ressam47 uzman sorusu cevaplandı: "ateşim çıktı"
byzzmr anne sorusu cevapladı: "YNT:bebkte kusma prblemi"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:desteğe ihtiyacım var!!!!"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
nefse anne sorusu cevapladı: "YNT:kkk aşısı"
byzzmr anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
melek. anne sorusu cevapladı: "YNT:Kepek"
melek. anne sorusu cevapladı: "YNT:sutum yetersız"
ebuber anne sorusu sordu: "23 Nisan"
isimine anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
oglunveben anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
oglunveben anne sorusu cevapladı: "YNT:duvar"
fatmarumeysa anne sorusu sordu: "duvar"
oglunveben anne sorusu cevapladı: "YNT:bebkte kusma prblemi"
oglunveben anne sorusu sordu: "acill"
oglunveben anne sorusu sordu: "desteğe ihtiyacım var!!!!"
hurya55 anne sorusu cevapladı: "YNT:sizce hamil3miyim ?"
kutaynannesi anne sorusu cevapladı: "YNT:sizce hamil3miyim ?"
cyoncalik anne sorusu cevapladı: "YNT:yürüme"
hurya55 anne sorusu cevapladı: "YNT:sizce hamil3miyim ?"
selmaensar anne sorusu sordu: "sutum yetersız"