Normal vaginal doğum

Doğumun evreleri
Evre – doğum travayının işaretleri
Evre – bebeğin çıkımı
Evre – plasentanın ayrılması
Yanlış alarm
Epizyotomi
Epidural anestezi
Sezaryen ile doğum

Normal Vaginal Doğum
Her gebenin doğum hikayesi benzersizdir. Yine de, önemli gününüz yaklaşırken neler olabileceğini bilmeniz size bu zorlu ama eşsiz serüveninizde destek olacaktır.

Doğum travayı ve doğum genellikle bir düzen içerisinde ilerler – rahim ağzında yumuşama, incelme ve açılma, ardından amniyotik kesenin yırtılması, rahim kasılmalarının daha güçlü ve sık gelerek bebeğinizi doğum kanalında ilerletmesidir. Ancak travay ve doğum her zaman sıralamada şaşırtıcı yer değişikliklerine açıktır.

Doğum 3 evrede gerçekleşir;

1.evre aktif doğum eyleminin başlangıcından rahim ağzının tam olarak inceldiği ve açıldığı süreyi kapsar
2.evre bebeğin tam açık poziyondan doğumuna kadar geçen süredir
3.evre ise plasenta ve zarların ayrılma sürecidir
Doğum travayınız nasıl seyrederse seyretsin, unutmayınız ki sizin ve bebeğinizin sağlığı her şeyden önemlidir

1. Evre : Doğum Travayının İşaretleri
Rahim Ağzının Silinmesi : Effasman

Doğum travayının ilk işaretlerinden biri rahim ağzının yumuşaması ve kısalması, yani silinmesidir. Genellikle gebeliğin son haftalarında yumuşama ve silinme başlar. Effasman yüzde ile ifade edilir. Başlangıçta 4 cm uzunluğunda kabul edilen serviks, 2 cm uzunluğa düştüğünde % 50 effase hale gelir. Doğum öncesi % 100 effasman gereklidir.



Rahim Ağzının Açılması : Dilatasyon

Doğumun erken bulgularından bir diğeri de rahim ağzındaki açılmadır. Dilatasyon 1 ile 10 cm arasında ifade edilir. 3 cm’ye kadar servikal açılma genellikle yavaş gerçekleşir. Bazı gebeler günler, hatta haftalar boyunca aktif eyleme geçemezler. Aktif doğum eylemi başladığında rahim ağzında açılma hızlanır.

Nişan Gelmesi

Gebelikte rahim ağzı dış enfeksiyonlara karşı korunmak için kalın bir mukus tıkacı ile kaplanır. Doğumun 1. evresinin başlaması rahim ağzında silinme ve genişlemeye ve mukus tıkacının kanla karışık atılmasına yol açar. Doğumun ilk işareti olabileceği gibi aktif travaya geçiş günler alabilir.

Amniyotik Kesenin Açılması : Suların Gelmesi

Amniyotik kese bebeği rahim içerisinde koruyan sıvı dolu zardır. Amniyotik sıvı berrak, kokusuz ve vücud ısısındadır. Amniyotik kese açıldıktan sonra doğum için hastaneye yatılmalıdır. Aktif travay 24 saat içerisinde kendiliğinden başlamaz ise suni sancı ile doğum indüksiyonu gerekebilir. Amniyotik kesenin 24 saatten uzun açık kalması bebekte ve doğum sonrası annede ciddi enfeksiyonlara yol açabilir.

Rahim Kasılmaları : Kontraksiyonlar

Gebeliğin son ayında rahimde toplanma ve gevşeme olarak hissedilen “Braxton Hicks” kontraksiyonları doğuma hazırlık ağrılarıdır.

Bu kasılmalar;

• düzenli ve sıklaşan
• süresi uzayan – 30 saniye ile başlar 90 saniyeye kadar uzar
• aktivitenizden bağımsız olarak güçlenen bir şekil gösteriyorsa gerçek doğum ağrılarıdır.



Aktif doğum eylemi ortalama olarak 8 saat sürer. İlk doğumlarda 12 – 14 saat kadar sürebilirken, ikinci ve sonraki doğumlarda 4-6 saate kadar düşebilir. Aktif eylem sırasında nefes alma ve rahatlama tekniklerini deneyebilir, ılık bir duş alabilir, yürüyebilir, sallanan sandalyede sallanabilir, yakınlarınızdan sırt ve belinize masaj desteği alabilirsiniz.

Yanlış Alarm !

Vücudunuzun doğuma hazırlanma süreciyle, gerçek travay arasındaki sınır her zaman çok net değildir. Bazı gebeler haftalar süren ağrılı kasılmalara rağmen aktif doğum eylemine geçmezken, bazı gebeler sadece sırt ağrısı hissederken aktif eylemde olabilirler.

Her gebenin doğum tecrübesi kendisine özeldir. Bu yüzden herhangi bir şüpheniz olduğunda doktorunuza başvurmaktan çekinmeyin. Özellikle 36. gebelik haftasını tamamlamadıysanız doktorunuz preterm doğumu engellemek için önlem almak isteyecektir.

37. gebelik haftasından itibaren genellikle aktif doğum eylemi kendini belli eder. Ancak yalancı doğum eylemi ile hastaneye başvursanız bile asla utanmayın, üzülmeyin. Bunu gerçeği çok yakında gelecek bir eylem için ön alıştırma olarak kabul edin.

2. Evre : Bebeğin Çıkımı
Doğum travayının 2. evresi bebeğin doğum kanalından çıkımıdır. Rahim ağzı tam olarak silinmiş ve 10 cm’ye kadar açılmıştır. Birkaç dakikadan birkaç saate kadar uzayabilir. İlk doğumlarda, epidural anestezi uygulandığında süre daha uzundur. Doğumun bu evresinde her kasılma ile ıkınabilir ve bebeğin doğum kanalında inmesine destek olabilir veya doğal ıkınma hissiniz en kuvvetli hale gelinceye kadar bekleyip enerjinizi saklayabilirsiniz.

3. Evre : Plasentanın Ayrılması
Plasenta ve zarları genellikle 5-10 dakika içerisinde kendiliğnden ayrılır. Nadiren 30 dk’ya kadar uzayabilir. Bu süreçte doğum ağrılarınızı hafiflemiş olarak hissetmeye devam edeceksiniz. Karnınıza yapacağınız masaj kanamanızı azaltacaktır. Epizyotomi uygulandıysa onarımınız 15 dakika sürecektir.

Epizyotomi

Epizyotomi vagina girişinden anüse doğru dik veya 45 derece açıyla dışa doğru uygulanan kesidir.
Epizyotomi;

ciddi vaginal yırtılma riski yüksekse
bebeğin geliş pozisyonu anormal ve çıkım alanını genişletmek gerekiyorsa
çıkım anını hızlandırmak gerekiyorsa uygulanmaktadır
Kesi hattına lokal anestezi uygulanır ve bebeğin çıkım anından hemen önce kesi yaplır. İyileşme süreci çok hızlıdır, bir hafta içerisinde gerçekleşir. Yara yeri temiz ve kuru tutulmalıdır. Kabızlık gelişmemesine özen gösterilmelidir.

Doktorunuza bildirmeniz gereken durumlar;

ateş
yoğun vaginal kanama
ötü kokulu vaginal akıntı
epizyotomi hattında şişme, morarma, dikişlerde ayrılma
idrar yaparken yanma, acı
memede kızarıklık, ısı artışı
bacakta ağrı veya şişme
doğum sonrası depresyon – değişken duygu dalgalanmaları, iştah kaybı, yorgunluk, mutsuzluk, bebeğizin bakımını yapamama, kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri


Epidural Anestezi
Doğum doğal ama zorlayıcı bir eylemdir. Kendiniz için yeterli ve doğru olan ağrı azaltıcı yöntemi seçmelisiniz. Doğumun ilerleyiş süreci ve sizin ağrıyı algılama biçiminiz yöntemi belirleyecektir.

Naturel doğumlarda gebeler sadece nefes alma ve rahatlama tekniklerini kullanarak ağrı ile baş etmeye çalışır.

Belli aralıklarla kas içi uygulanan ağrı kesici enjeksiyonlar, doğumun 2. evresinde pudendal blok zorlu travay ağrılarını tolere edilebilir düzeylere indirebilir.

Doğum ağrıları tolere edilemeyecek düzeydeyse epidural blok uygulanabilir. Aktif doğum eylemi başladıktan sonra (servikal açıklık 3-4 cm’ye ulaştığında) spinal kanalın dışında epidural boşluğa bel omurga hizasından bir iğne ile girilir. İğne içerisinden yerleştirilen kateter sabitlenir ve iğne çekilir. Doğum eylemi süresince belli aralıklarla analgezik madde kateter aracılığıyla verilir. İlk ilaç uygulamasını takiben 20 dakika içerisinde rahatlama başlar. Karın alt yarısı ve doğum kanalında ağrı hissi bulunmaz. Yürüyebilir, bacaklarınızı rahatlıkla oynatabilirsiniz. Ikınma hissi çok baskılandığından doğumun 2. evresi uzayabilir. Kasılmalarla koordineli bir şekilde ıkınmanız istenecektir. Doğumdan sonra 6 – 12 saat içerisinde kateteriniz çekilecektir.

Sezaryen İle Doğum
Sezaryen bebeğin annenin karın duvarı ve ardından rahime yapılan kesiler aracılığyla doğurtulduğu cerrahi bir doğum şeklidir.

Şu durumlarda sezaryen ile doğum normal vaginal doğuma oranla siz ve bebeğiniz için daha güvenli olabilir;

doğum travayınız ilerlemiyorsa sezaryen ile doğumun en sık sebebidir, düzenli kontraksiyonlara rağmen servikal açılma ve silinme yetersiz kalır
bebeğinizin kalp ritminde bozulma varsa yetersiz oksijenizasyonu ve fetal distresi gösterir
bebeğiniz anormal pozisyonunda doğum kanalına yerleştiyse makat, ayak, yan, yüz geliş
çoğul gebelikse
plasentanızda problem varsa plasenta previa gibi plasetanın doğum kanalının önüne yerleştiği veya plasenta abruptio gibi plasentanın doğum gerçekleşmeden rahim duvarından ayrılması gibi durumlarda
kordon sarkamsı mevcutsa
bebeğiniz iri veya baş çapı genişse
eski sezaryenli gebe iseniz
sağlık probleminiz varsa kontrol altında olmayan kalp hastalığı, yüksek tansiyon, aktif genital herpes veya HPV enfeksiyonu varsa
bebeğinizin sağlık problemi varsa vaginal dogumda travmatize olabilecek yapısal bir bozukluk varsa
Sezaryen öncesi, acil durumlar haricinde en az 6 saatlik açlık süresi gerekmektedir. Operasyon öncesi bağırsak ve mesanenin boşaltılması, bir damar yolu açılarak sıvı desteği verilmesi gereklidir. Tam kan sayımı, kanama – pıhtılaşma testleriniz ve serolojik taramanız yapılacaktır. Operasyon öncesi anestezi doktorunuz ile sezaryen sırasında uygulanacak anestezi tipini belirleyebilirsiniz. Genel anestezi uygulaması tam uyku hali oluşturur. Rejyonel anesteziler ise spinal / epidural veya kombine olarak uygulanabilir ve vücudunuzun alt yarısının uyuşuk ve ağrı hissiz olmasını sağlar. Bu şekilde uyanık olur ve bebeğinizin ilk ağlamalarını duyabilir, onu hemen görebilirsiniz. Acil durumlarda genel anestezi tercih edilir.

Operasyon ortalama olarak 40 – 60 dakika kadar sürer. Ağrı kontrolü için doz kontrollü ağrı pompaları tercih edilir. Operasyondan 6 saat sonra sağlık personeli eşliğinde ilk yürüme yapılır ve sulu gıda ile beslenme başlar. Hastanede kalma süresi 2-3 gündür.

Doktorunuza bildirmeniz gereken durumlar;

ateş – 38 dereceyi geçen ateş, yara yerinde akıntı, kızarıklık, ısı artışı
yoğun vaginal kanama
kötü kokulu vaginal akıntı
idrar yaparken yanma, acı
memede kızarıklık, ısı artışı
bacakta ağrı veya şişme
doğum sonrası depresyon – değişken duygu dalgalanmaları, iştah kaybı, yorgunluk, mutsuzluk, bebeğizin bakımını yapamama, kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleri

11/08/2011 04:52