Süt dişlerini, daimi dişler sürene kadar sağlıklı bir şekilde ağızda tutmak için bir takım koruyucu önlemlerden ve tedavilerden bahsetmek istiyorum.

Bebeklik döneminde ilk dişler çıkmaya başladıktan sonra günde 1-2 kere temiz bir gazlı bez ile diş yüzeyleri temizlenmelidir.

Biberon çürüğü olarak da adlandırılan ve yanlış beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak oluşabilen erken dönem çocukluk çağı çürüklerinden çocukların korunabilmesi için özellikle geceleri tatlandırılmış süt ve mamaların biberonla verilmesinden kaçınılmalı, beslenme sonrası bebeğe bir miktar su içirilerek artıkların ağızdan uzaklaştırılması sağlanmalıdır. Ayrıca emzik şeker, bal, reçel gibi herhangi bir tatlandırıcıya batırılarak bebeğe verilmemelidir.

1 yaş civarında bebek anne-baba kontrolünde, bebekler için özel üretilen diş fırçalarını kullanmaya teşvik edilmelidir. Bu yumuşak fırçalar hem yeni çıkacak dişleri için dişetlerini kaşıyıcı görevi görür, hem de ağızdaki dişleri fırçalayarak temizlemesini sağlar. Ayrıca bebek diş fırçalama fikriyle tanışmış olur.

2,5-3 yaşına kadar olan dönemde çocuğun macunsuz bir şekilde günde 2 kere dişlerini fırçalaması sağlanmalıdır. Macun kullanımına, tükürme yetisinin geliştiği bu dönemde geçilmelidir ve çocuklar için özel olarak üretilen macunlar kullanılmalıdır.

Ailenin alacağı bu koruyucu önlemlerin yanında bir de biz diş hekimlerinin uyguladığı bir takım koruyucu tedaviler var. Bunlar topikal flor uygulamaları , fissür sealant (koruyucu dolgu) ve yer tutuculardır.

Fluorid, dişlerin çürümesini önleyen ve dişlerin yapısını kuvvetlendiren bir elementtir. Çocuklar genelde diş fırçalamayı ihmal ettikleri ya da iyi fırçalama yapamadıkları için dişlerde çürüğe karşı direnç azalır. Bu durumda 6 ayda bir yapılan topikal (yüzeyel) flor uygulamaları ile dişlerin çürüğe direncini artırıyoruz. Yapılan araştırmalar topikal flor uygulamalarının çürüğü önlemedeki etkinliğinin, flor tabletleri kullanımına oranla çok daha iyi olduğu yönündedir. Genel olarak daimi dişlerin çıkmasıyla birlikte uygulanır ama eğer çocuğun süt dişlerinde erken oluşan çürükler varsa 4 yaşından itibaren de uygulamaya başlanabilir.

Diğer bir koruyucu yöntem fissür sealant yani koruyucu dolgu. Daimi dişin çiğneyici yüzeyindeki girintili çıkıntılı kısımlarına, henüz çürükler oluşmadan önce yapılan bir uygulamadır. Tamamen acısız bir işlemdir. Diş yüzeyi temizlenerek flor salınımı yapan bir madde ile kaplanır. Amaç iyi yapılamayan fırçalama nedeniyle dişlerin çiğneyici yüzeylerinde yiyecek artıklarının birikimini haliyle de çürüğü önlemektir. Yapılan araştırmalarda fissür sealantların çürük önlemedeki etkinliği %85-90 olduğu saptanmıştır.

Süt dişinin kökleri, altından gelen daimi dişin etkisiyle zamanla erir ve diş ya kendi düşer ya da çekilir. Fakat bazen süt dişinin herhangi bir nedenle (çürük, iltihap, travma..gibi) zamanında önce çekilmesi gerekebilir. Böyle oluşan erken süt dişi kayıplarında, alttan gelen daimi dişin yerini korumak amacıyla “yer tutucu” olarak adlandırılan apareyler kullanılır. Yer tutucular sabit ya da hareketli olarak yapılan , çocuğa özel apareylerdir. Komşu dişlerin çekim boşluğuna kapatmalarını önleyerek, gelecek olan daimi dişin yerini korurlar. Böylece ilerde oluşabilecek çapraşıklıkların önüne geçilmiş olur.

Unutmayalım ki; çocuklarımıza verdiğimiz değer, geleceğimize verdiğimiz değerdir…


Diş Hekimi Özlem Özhan Yatar

17/03/2011 03:47